كه به آيات پروردگارشان و ملاقات او كافر شدند . » سبب رسيدن آدمى به اين جايگاه پايين و درك اسفل : اعراض و دورى گزيدن او از آيات خدا ، و آمادگى نداشتن براى ملاقات با او است كه اين كفر به مبدأ و معاد است .
آدمى بنا بر و جدان خود به خدا ايمان دارد ، و به فطرت خود دربارهء معاد به بحث و جستجو مىپردازد ، ولى عملا دشوار است كه انسان به ايمان به خدا و روز ديگر برسد ، و به همين جهت نيازمند عزم و ارادهء بيشترى است تا بتواند بر اين قله صعود كند و ايمان او از چارچوب فطرت و و جدان خارج شود و به چارچوب عمل و به كار انداختن آن برسد .
جانهاى كافران كوچكتر و عزمهاشان سستتر است ، و همت آنان ناچيزتر از آن است كه به حقيقت ايمان دست يابد ، و به همين سبب مشاهده مىكنيم كه آنان منكر آيات خدا مىشوند و لقاى او را تكذيب مىكنند .
فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ
- پس اعمال ايشان فرومىريزد و حاصلى ندارد . » / 496 اعمال انسان جز در چارچوب ايمان به خدا و روز بازپسين محفوظ نمىماند ، و همچون آبى است كه در چليك بدون ته ريخته و ذخيره شده باشد .
فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً
پس در روز قيامت وزنى براى آنها قايل نمىشويم . » على رغم اين كه در دنيا از ثروتمندان و صاحبان سلطه و جاه بودند ، و در نزد بسيارى از مردم وزنى داشتند ، به صورتى در روز قيامت حاضر مىشوند كه هيچ وزن و حيثيتى از جانب خدا ندارند ، و هر چه زودتر خوارترين و حقيرترين مردمان عرصهء محشر خواهند شد .
[ 106 ]
ذلِكَ جَزاؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِما كَفَرُوا وَ اتَّخَذُوا آياتِي وَ رُسُلِي هُزُواً
- جزاى آنان ، به سبب كفر ايشان و استهزا كردن آيات و رسولان من ، جهنم خواهد بود . » در آن هنگام كه آدمى در مقابل حقيقت و كسى كه حامل آن است به