و سرورى خود برگزينند ؟ » بيشتر كفر به آن نيست كه آدمى منكر وجود ذات خدا شود ، بلكه صورتهاى ديگرى نيز پيدا مىكند كه از مهمترين آنها است : انكار ولايت خدا و حاكميت وى در قانونگذارى براى بشر ، و بسيارى از كافران را در روزگارهاى گذشته ، و نيز در زمان حاضر ، مىبينيم كه به وجود خداى آفرينندهء آسمانها و زمين و آنچه در ميان آنها است اعتراف دارند ، ولى براى اداره كردن زندگى خود قانونهايى از پيش خود وضع مىكنند ، / 494 از اجتماعى و سياسى و اقتصادى و جز آن ، و چنان مىپندارند كه خدا قاعده و قانونى از آسمان براى آنان فرونفرستاده و سر خود رهايشان كرده است .
إِنَّا أَعْتَدْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرِينَ نُزُلًا
- ما جهنم را براى پذيرايى از آنان آماده ساختهايم . » پندار چنين كسان بر برهانى سالم و دليلى قانع كننده متكى نيست ، بلكه همهء حجتها و دليلهاى منطقى با آن تناقض دارد و ضد آن را تأييد مىكند ، و به همين جهت آنان با اين كار خود خويشتن را در معرض خشم پروردگار قرار مىدهند كه براى پذيرايى از ايشان و جايگاه شايستهء جهنم را آماده ساخته است .
زيانكارترين مردمان
[ 103 ]
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْأَخْسَرِينَ أَعْمالًا
- بگو : آيا مىخواهيد كه شما را از كسانى كه زيانكارترين مردمانند آگاه سازم ؟ » [ 104 ]
الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً
- آنان كسانى هستند كه كوشش ايشان در زندگى دنيا حاصلى براى آنان نداشت ، و خود چنان مىپندارند كه كار نيك كردهاند . » در روزگارهاى قديم هنگامى كه مىخواستند از ديوانگى كسى آگاه شوند ، چليكى را كه ته نداشت در برابر او قرار مىدادهاند و از مىخواستند كه آن را پر از آب كند ، پس اگر عاقل بود از اين كار امتناع مىورزيد ، و اگر ديوانه بود سخت به انجام دادن اين كار مشغول مىشد .