دربارهء كار خير در پس آن عمل قرار مىگيرد ، و همچون سوختى براى پيش رفتن در راه خطا مصرف مىشود و به هيچ يك از هدفهاى خود نمىرسد ، بلكه زيان و خسارت فراوانى را در انتظار خود مىيابد .
آدمى به اين درد گرفتار نمىشود مگر در مراحل گمراهى خويش ، پس در آغاز نفس لوّامه و بازدارندهء از خطا او را از انحراف و نتايج وخيم آن آگاه مىسازد ، و ضمير شخص پيوسته به توبيخ و ملامت كردن او مىپردازد ، به همان گونه كه عقل او نيز پيوسته بخشى از راه صواب را به او نشان مىدهد ، و علاوه بر اين با كسانى رو به رو مىشود كه به او اندرز مىدهند و حقايق را براى او آشكار مىسازند ، و به همين جهت اين آرزو براى وى پيدا مىشود كه كجيهاى راه و روش خويش را مستقيم سازد .
ولى چون عناد ورزد و در راه خود پيش رود ، خدا ضمير و عقل را از او سلب مىكند ، و بر چشم او پوشش و در گوش وى سنگينى قرار مىدهد ، و بر دل او مهر مىنهد ، و اندرزگويان از پيرامون او پراكنده مىشوند ، و جاى آنان را كسانى مىگيرند كه او را به كارى بدش تشويق مىكنند ، و سرانجام كارش به جايى پايان مىپذيرد كه به صورت يك شيطان پليد و شرير درمىآيد .
سپس قرآن اين حقيقت مهم را آشكار مىسازد كه : آنچه آدمى در زندگى خود از مال و فرزندان و سلطه و جاذبههاى ديگر زندگى دنيا بزرگ و مهم مىشمارد ، بسيار ناچيز است مگر اين كه در راه راست خود به كار برده شود .
بلافاصله پس از آن كه قرآن دربارهء گمراهى انسان در زندگى با ما سخن گفت ، به ياد ما مىآورد كه اين شهوتها قلب او را مىپوشاند و او را به گودال گمراهى فرومىافكند ، و سبب آن مىشود كه به درك اسفل برسد ، و چنان شود كه كار شرّى را كه انجام مىدهد كار خير بداند .
سپس قرآن به جانب ديگرى بالا مىرود كه در آن جا مؤمنان با عمل صالح در فردوس زندگى مىكنند كه از بلنديهاى بهشت است ، و هنگامى كه انسان به آنجا درآيد ، چنان مىيابد كه خدا آن را براى او آفريده است ، / 493 و در جان خود آزمند و
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 488
مساهمون: احمد آرام
ص٤٨٨