سازند ، و از آنچه خداوند متعال از فضل خود به آنان بخشيده است سپاسگزارى كنند و همين امر را اساس و شالودهء علاقه و ارتباط خويش با ديگران قرار دهند .
در اين آيات درس ديگرى نيز وجود دارد كه مىبايستى از آن استفاده كنيم ، و آن اين كه : ايستار مردمان در برابر صاحب سلطه ، حتى اگر ذو القرنين صاحب سلطهء بزرگ بوده باشد ، بايد مبتنى بر اين امر در نظر گرفته شود كه اين سلطه از خدا و به وسيلهء خدا و به سوى خدا است ، و در روز قيامت مردمان به پروردگارشان بازمىگردند و نه به پادشاهان و ثروتمندانشان ، / 484 و همهء مردمان در روز قيامت با يكديگر آميخته مىشوند ، بدون آن كه معلوم شود كه اين يك آقا و سرور بوده و آن يك برده و كارگر ، اين يك بزرگ و آن يك كوچك ، و به صورت زنبوران عسلى درمىآيند كه براى وارد شدن به كندو بىهيچ تمايزى در كنار مدخل آن جمع شدهاند و به تدريج در آن داخل مىشوند ، و ميان بزرگ و كوچك و نر و ماده و پير و جوان هيچ تمايز و امتيازى وجود ندارد ، از آن روى كه همگان در برابر پروردگارشان در روز قيامت بر سطح واحدى ايستادهاند ، و بدين گونه همهء ملاحظات و اعتبارهاى ذاتى فرومىريزد و آدمى تنها به تراز ارزشها بالا مىرود .
شرح آيات :
ساختن سدّ
[ 96 ]
آتُونِي زُبَرَ الْحَدِيدِ حَتَّى إِذا ساوى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ
- براى من پارههاى آهن بياوريد و چون با آنها فاصلهء ميان دو كوه پر شد . » و زبر پارههاى در كنار هم جمع شدهء از هر چيز است ، خواه مادى باشد همچون آهن و خواه معنوى همچون فكر ، و كتاب آسمانى از آن جهت زبور خوانده شده كه انديشههايى در آن در كنار يكديگر فراهم آمده است ، و آهن كنار هم جمع شده را به همين جهت زبر خوانده است .
پس از آن كه اهالى آن سرزمينها از ذو القرنين خواستند كه براى از بين بردن رنج آنان به يارى ايشان برخيزد ، آنان را جمع كرد و قواى آنان را منظم ساخت