وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَى الْهُدى فَلَنْ يَهْتَدُوا إِذاً أَبَداً
- و اگر آنان را به هدايت بخوانى هرگز هدايت نمىشوند و راه راست را بازنمىشناسند . » تا زمانى كه حجابها بر دلها و سنگينى در گوشهاى آنان قرار دارد ، و تا آن هنگام كه / 445 گذشتهء پر از جرم و گناه خويش را فراموش مىدارند ، و در آن نمىكوشند كه دربارهء خطرناك بودن اين امور به تأمل و تدبر بپردازند ، و به سلاح ارادهء كافى براى ايستادگى در برابر آنها مسلح نشدهاند ، محال است كه راهى به هدايت پيدا كنند .
در صورتى كه گمراهى ستم است ، پس چرا خداوند متعال در رسيدن عذاب به اين گونه كسان شتاب نمىورزد ؟
قرآن مىگويد : اين نمايندهء رحمتى از خدا است ، و فرصتى گرانبها براى بازگشتن به هدايت ، و آدمى نبايد فريفتهء اين فرصت شود ، چه كوتاه و محدود است .
[ 58 ]
وَ رَبُّكَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَةِ لَوْ يُؤاخِذُهُمْ بِما كَسَبُوا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذابَ بَلْ لَهُمْ مَوْعِدٌ لَنْ يَجِدُوا مِنْ دُونِهِ مَوْئِلًا
- و پروردگارت آمرزنده و صاحب رحمت است و اگر بنا شود كه آنان را به سبب آنچه كسب كردهاند مورد مؤاخذه قرار دهد ، رسيدن عذاب را به ايشان زودتر فراهم مىآورد ، ولى براى آنان اجل و موعدى است ، و هرگز پس از آن پناهگاهى براى فرار از عذاب نخواهند يافت . » در قدرت ايشان نيست كه گريزگاهى براى پناه بردن به آن در اختيار داشته باشند ، به همان گونه كه هر كس كه در معرض دربند شدن به توسط عوامل حكومت قرار گرفته است در صدد يافتن جايى براى پناه بردن به آن برمىآيد ، يا متوسل شدن به صاحب نفوذى كه بتواند او را نجات دهد ، ولى در نزد خدا چنين واسطهها را فايدهاى نيست ، و هيچ كس نمىتواند از سلطه و قدرت او به هيچ كس يا هيچ چيز متشبث شود .
موئل : مكان يا زمانى است كه كيفر را از انسان پنهان مىدارد .
[ 59 ]
وَ تِلْكَ الْقُرى أَهْلَكْناهُمْ لَمَّا ظَلَمُوا وَ جَعَلْنا لِمَهْلِكِهِمْ