خضوع نسبت به شخص ثروتمند محفوظ داشت ، ولى اكنون به قصد اصلاح كردن غنى زمام سخن گفتن را به دست خود گرفته ، و اين همان نقشى است كه از فقيران مطلوب است ، پس به او گفت : ناگزير بايد فهميده باشى كه آنچه پيش آمده همه به خواست خدا و اذن و فرمان او است ، و بر حسب قضا / 416 و قدر وى ، و نه بر حسب اراده و علم تو ، و گر نه چرا نمىگويى ؟ :
لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
- هيچ نيرويى جز به وسيلهء خدا براى شخص فراهم نمىآيد . » سپس تو هم اكنون از اين ميوهها جز به يارى خدا نمىتوانى بهرهمند شوى ، و به همين گونه هر خيرى كه پيش از اين به تو رسيده ، و آن خيرى كه اميد دارى در آينده به تو برسد ، آن نيز از خدا است ، و اين چارچوبى است كه بايد در آن به همكارى با طبيعت و ثروت و بىنيازى بپردازيم .
إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْكَ مالًا وَ وَلَداً
- اگر مرا از حيث مال و فرزند از خود كمتر مىبينى . » غرور و برترى طلبى تو سبب رسيدن زيان كلى به تو خواهد شد ، و در آن هنگام من كسى خواهم بود كه با حقير دانستنم مرا نكو حالتر از خود مىيابى ، زيرا كه قناعت گنجى است كه تمام نمىشود .
سپس من اميد آن دارم كه با سپاسگزارى خود به فضل خدا دسترس پيدا كنم ، در صورتى كه تو با كفر خويش خشم و غضب خدا را بر ضد خود برانگيختهاى .
[ 40 ]
فَعَسى رَبِّي أَنْ يُؤْتِيَنِ خَيْراً مِنْ جَنَّتِكَ وَ يُرْسِلَ عَلَيْها حُسْباناً مِنَ السَّماءِ فَتُصْبِحَ صَعِيداً زَلَقاً
- پس امكان آن هست كه پروردگارم به من باغى نيكوتر از باغ تو بدهد ، و بر باغ تو آفتى از آسمان فروفرستد كه آن را به صورت زمين هموار بىحاصلى درآورد . » فرق در آن است كه ، فقير به اميد و آرزو چنگ مىزند و اميدوار به رحمت خدا مىشود ، در صورتى كه غنى به غرور خود را عزيز مىشمارد ، و اين ، اى انسان ،