اصحاب كهف عبرت گيريم ، و آن حقيقت بعث و دوباره زنده شدن از گور و نشور است كه حديث به صورت خلاصه آن را چنين بيان مىكند : كما تنامون تموتون و كما تستيقظون تبعثون - به همان گونه كه به خواب مىرويد مىميريد ، و به همان گونه كه بيدار مىشويد از گورهاى خود زنده مىشويد و بيرون مىآييد » ، و چون آدمى در اين باره بينديشد كه قادر بر مقاومت در برابر مرگ است ، بايد در انديشهء / 388 مقاومت در برابر به خواب رفتن برخيزد ، و اگر خواستار دانستن اين مطلب باشد كه چگونه پس از مرگ بعث پيدا مىكند و بار ديگر زنده مىشود ، بايد در اين انديشه بيفتد كه چگونه پس از به خواب رفتن بيدار مىشود ، و اگر انسان خواهان دست يافتن به آيت و نشانهاى باشد كه بر اين دليل و راهنماى او شود ، لازم است كه به سراسر زندگى نظر كند ، چه سراسر زندگى مرگ است و بعث و برخاستن از مرگ .
بعث در زندگى چيز تازهاى نيست ، چه هر چيز در زندگى براى خود بعثى دارد ، و در خود انسان نيز دليلى بر بعث مشاهده مىشود ، و آن اين كه او نطفهاى در صلب پدرش بود ، و سپس به رحم مادرش انتقال يافت ، و پس از مدتى به صورت كودكى شيرخوار از زهدان مادر بيرون آمد ، و رفته رفته بزرگ شد تا مردى بزرگ جثه و نيرومند شد ، آيا اين بعث نيست ؟
زمين را مىبينيم كه خداوند سبحانه و تعالى بر آن آبى از آسمان فرومىريزد ، و ناگهان به جنبش درمىآيد و زمين با سر برآوردن گياهان سبز مىشود ، و سپس طولى نمىكشد كه اين سبز شدن و سبزهها مىميرد و سبزهها به صورت علفهاى خشكى درمىآيند كه باد آنها را با خود مىبرد . اين داستان سراسر زندگى است . آيا بر آفريدگار اين زندگانى دشوار است كه مردمان را پس از مرگشان بار ديگر زنده كند ؟ ! با وجود دانستن اين مطلب كه عقلهاى قاصر ما به آن معتقد است كه زنده كردن پس از مرگ در نزد خدا آسانتر از زنده كردن پس از عدم است ، بايد بدانيم كه اين معادله نسبت به قدرت خداى عزّ و جل نادرست است ، بدان جهت كه قدرت او نامتناهى است ، و او هرگز با تلاش و تعبى رو به رو نيست كه انجام دادن كارى
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 387
مساهمون: احمد آرام
ص٣٨٧