احساس و آن ترس براى آن استفاده مىكند كه انسان را به پذيرفتن هدايت الاهى متوجه سازد كه براى او درنگ كردن هميشگى در نعمتهاى خدا را تضمين مىكند .
لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ
- كه مردمان را از جانب او با عذابى سخت بترساند . » در اين جا ميان « البأس » و « الضّر » تفاوتى وجود دارد ، چه ضرّ و زيان از جانب طبيعت به آدمى مىرسد ، يا به سبب بيمارى و چيزهاى شبيه به آن نصيب او مىشود ، ولى بأس از سويى عاقل به او مىرسد ، و قرآن ما را به بأس و عذاب و زيانى تهديد مىكند كه از جانب خدا بر انسان نازل مىشود ، يعنى خدا است كه عذاب را براى آدمى مقدّر و مقرر مىسازد و اين از موعظه كردن و پند دادن مؤثرتر است ، زيرا كه خطر رسيدهء از طبيعت را بسا هست كه آدمى به طريقى مىتواند از خود دور كند ، ولى پيكان عذابى كه پروردگارت به سوى تو پرتاب مىكند ، هرگز خطا نمىكند ، چرا ؟ براى آن كه ارادهء عليم و قديرى كه جهان و تو و هر چيز ديگر را آفريده ، حتما نافذ است ، و گريزگاهى براى پناه بردن به آن و از عذاب خدا رستن وجود ندارد ، و چنان كه در دعا آمده است : « و لا يمكن الفرار من حكومتك امكان گريختن از حكومت تو وجود ندارد » .
علاقه و پيوند محكم
وَ يُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً حَسَناً
- و به مؤمنانى كه به انجام دادن كارهاى شايسته مىپردازند ، مژده دهد كه پاداشى نيكو خواهند داشت . » در اين جا قرآن به وسيلهء آيات كريمهء خود بارها پس از يكديگر و با تأكيد شديد و از راههاى / 357 گوناگون در آن مىكوشد كه شعور و فهم انسان را به اين كه ارتباط محكمى ميان عمل او و زندگى كنونى و آيندهء وى وجود دارد ، هر چه بيشتر ژرف و عميق كند ، ولى انسان خواهان آن است كه همه چيز را بفهمد جز اين حقيقت ، و خواستار آن است كه نعمتهاى خدا را در دسترس داشته باشد بدون آن كه در كوشش