سنتهاى قرآن و سنتهاى طبيعت
كتاب خدا كتابى محكم و استوار است كه آدمى را مستقيما به هدفهاى او و ديگر نعمتهاى موجود فراوان در جهان ارتباط مىدهد ، و به همين جهت قرآن در اين سوره بر وجود اين صفت در رسالت تأكيد مىكند .
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ عَلى عَبْدِهِ الْكِتابَ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً
- سپاس خداى را كه بر بندهء خود كتاب را فرو فرستاد و هيچ پيچيدگى در آن قرار نداد . » كتاب خدا برنامههاى درست و روشهاى عمل سالمى را در اختيار انسان قرار مىدهد كه او را به / 354 هدفهاى مورد جستجوى خودش مىرساند ، و اين كار به وسيلهء حركت از راهى مستقيم و بدون مانع صورت مىگيرد ، و بديهى است كه كتاب نزديكترين راه براى دست يافتن به آن هدفها خواهد بود كه او را به سرعت به آنها خواهد رساند .
همين جهت گيرى را در طبيعتى كه سنتها و قوانين آن بر اساس رسيدن به هدف از كوتاهترين و سريعترين راه فراهم آمده نيز مىيابيم ، و مثلا نور و صوت و حرارت و امواج برقى از طريق نزديكترين و بهترين خطاط به حركت درمىآيد كه خط مستقيم است ، و بنا بر اين طبيعت سستى و كندى را در انجام دادن كارها و كجروى را در رسيدن به هدف دوست ندارد ، و راههاى قرآنى نيز چنين است ، و اين تطابق ميان سنتهاى قرآنى و سنتهاى طبيعى و جهانى دليلى بر يگانگى و رحمانيت خالق و آفرينندهء جهان است ، و اين كه حمد در آغاز و انجام مخصوص او است .
كتاب قيّم و استوار
[ 2 ]
قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ وَ يُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْراً حَسَناً
- ( كتابى ) راست و استوار كه مردمان را از جانب او با عذابى سخت بترساند و به مؤمنانى را كه اعمال شايسته و صالح انجام