ضماير و ذهنهاى مؤمنان رسوخ پيدا كند و در واقعيت زندگى اجتماعى ايشان وارد شود .
[ 107 - 108 ] نفس بهرهمند از علم نمىتواند در برابر نور درخشندهء برخاستهء از قرآن شكيبا بماند ، و در برابر صاحب آن به سجده مىافتد .
ولى آيا علم به چه كسانى عطا مىشود ؟
كسانى كه به علم دست يافتهاند از افراد يكى از اين دو گروهاند :
1 - يا كسانى از اهل كتاب بودند كه خدا علم را از رسالتهاى الهى گذشته به آنان عطا كرده بود ، و چون آيات قرآن را مىشنيدند آنها را مىفهميدند و درمىيافتند كه اين آيات تصديق كنندهء كتابهاى دينى ايشان و بلكه بزرگتر از آنها است ، و بنا بر اين در مقابل حق به سجده مىافتادند و به آن خضوع نشان مىدادند .
2 - يا كسانى از اعراب بودند كه جانهاى آنان را نور دانش فراگرفته بود و جز از آن اعراب جاهل بودند كه دربارهء امور ناچيز بحث مىكردند و چون صوت حق را مىشنيدند ، چون به بانگ حق گوش فرامىدادند ، و نور درخشان آن را مشاهده مىكردند ، ايمان مىآوردند و به نداى حق پاسخ مثبت مىدادند .
اويس قرنى در باديه ( بيابان ) چنان مىزيست كه با عزت و شرف همراه بود ، و چون از رسول و قرآن او آگاه شد ، به او و قرآنش ايمان آورد ، بىآن كه رسول خدا ( ص ) را ديده باشد ، و به همين سبب از مقربان رسول اللَّه شد ، و اسلام آورد و اسلام خود را به صورتى نيكو برگذار مىكرد : روزش به روزه مىگذشت و شبش به عبادت ، و ابو ذر و مقداد و بسيار كسان ديگر همچون اويس بودند .
/ 324
قُلْ آمِنُوا بِهِ أَوْ لا تُؤْمِنُوا
- بگو كه اگر ايمان بياوريد يا ايمان نياوريد . » براى ما تفاوتى ندارد ، چه نيازمند به ايمان شما در آن صورت نيستيم كه خواست خدا گمراه ماندن شما باشد ، و در آن جا كسانى وجود دارند كه به صورتى به قرآن مؤمناند ، و آنان اهل علم و معرفتند .
إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ
- كسانى كه پيش از اين علم به آنان عطا شده است . »