الْإِنْفاقِ وَ كانَ الْإِنْسانُ قَتُوراً
- بگو كه : اگر مالك مخازنى از رحمت پروردگار من باشيد ، بازهم آنها را سخت نگاهدارى مىكنيد و از انفاق كردن آنها ( به بهانهء فقير شدن پس از انفاق ) خوددارى مىورزيد ، و انسان حريص و بخيل است . » مانع ديگرى كه بازدارندهء آدمى از ايمان مىشود ، بخل است ، و هر اندازه دارا يا ندار باشد خصلت بخيل بودن را از خود آشكار مىسازد ، پس اگر مالك خزينههاى خدا باشد كه خزائن رحمت او بسيار گسترده است ، باز هم مشت خود را براى انفاق نكردن گره مىكند .
در سورهء مباركهء إسراء آياتى همچون اين كه ما را به طبيعت انسان آگاه مىسازد ، تكرار شده است ، و همچون اين گفته او سبحانه و تعالى :
وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا
( 11 ) و اين گفتهاش
وَ كانَ الْإِنْسانُ / 316 كَفُوراً
( 17 ) و اين گفته
وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ كانَ يَؤُساً
( 83 ) و شايد سبب اين تكرار آن باشد كه در اين سوره از فوايد وحى سخن رفته ، و از بزرگترين فوايد آن اين است كه : بشر را از صفات و طبايع سست و منحرف او دور مىسازد ، و به همين جهت سوره به ذكر بعضى از اين طبيعتها پرداخته است .
[ 101 ]
وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى تِسْعَ آياتٍ بَيِّناتٍ فَسْئَلْ بَنِي إِسْرائِيلَ إِذْ جاءَهُمْ
- و به موسى نه آيهء آشكار داديم ، پس از بنى اسراييل بپرس كه در آن وقت كه نزد ايشان آمد . » او را تكذيب كردند ، بدان سبب كه به او چنان نگاه مىكردند كه شما به پيغمبر خودتان نگاه مىكنيد ، زيرا كه چوپانى بود كه لباسهاى ساده بر تن داشت ، و هنگامى كه گفت : من فرستادهء پروردگار جهانيان به سوى شمايم ، فرعون او را متهم به ديوانگى كرد .
فَقالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّي لَأَظُنُّكَ يا مُوسى مَسْحُوراً
- فرعون به او گفت كه : گمان مىكنم كه تو جادوزده شده باشى . » از آن جهت كه سحر و جادو در جامعه او شايع بود ، و عواقب اين دعوت به