[ 98 ]
ذلِكَ جَزاؤُهُمْ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِآياتِنا
- و از آن جهت چنين كيفرى بهرهء ايشان شده كه به آيات ما كافر بودهاند . » پس عذاب دايمى جهنم جزاى كسى است كه به آيات خدا كافر شده باشد ، و مهربانى و لطفى برايشان نخواهد رسيد بدان جهت كه كفر ورزيدند ، و حجابهاى عصبيت و خودخواهى و پيروى از شهوتها قلبهاى آنان را پوشاند و بيم دادن نتوانست قلبهاشان را بيدار كند ، و براى عقل و اراده امكان آن فراهم نيامد كه آن پردههاى متراكم شده را از هم به درد ، و چه بيمدادنى اثرى ژرفتر از ترساندن آنان به عذاب جهنم مىتوانست داشته باشد ؟ ! كتاب خدا بدين گونه بيماريهاى قلب را درمان مىكند ، و بهترين فرصت را براى رهايى يافتن از حجابهاى آن فراهم مىآورد .
بعث و برانگيخته شدن دوباره
وَ قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ خَلْقاً جَدِيداً
- و گفتند : آيا ممكن است پس از آن كه استخوان و خاك شديم ، بار ديگر به صورت آفريدهاى تازه برانگيخته شويم ( و از گور ) سر برداريم ؟ » چنان گمان مىكردند كه عرضه كردن اين اشكال و دشوارى نجاتشان مىدهد ! خدا بر اين كار توانا است ، و عذاب را خواهند چشيد ، و حالت ناممكن شمردن و تعجبى كه از بعث حايل ميان آنان و ايمان آوردن به آخرت فراهم آمد ، فايدهاى براى ايشان ندارد .
[ 99 ]
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ قادِرٌ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ
- آيا نمىدانند كه خدايى كه آسمانها و زمين را آفريده بر آن توانايى دارد كه مثل آنان را بيافريند ؟ » آيا طبيعت با همهء شكوه و زيبايى ، و كوهها و درهها و درياها و نهرها و منظومههاى فلكى و كهكشانها و . . . و . . . يى كه در آن ديده مىشود ، گواه بر قدرت خداوند سبحانه و تعالى نيست ؟ ! و آيا آفرينندهء همهء اينها از آن عاجز است كه