گناهانى بوده است كه مرتكب آنها شده بودند ، و به همان گونه كه درد نشانهء بيمارى است ، بلا نيز نشانه گناهكارى است ، پس اگر كافر شوند و به گمراهى خود ادامه دهند و گرفتار بلا شوند ، اين بلا نشانهء آن است كه خدا آنان را به سبب گناهكار بودن بيم مىدهد ، و آنان را از اين بلا رهايى نمىبخشد مگر آن كه خلوص نيت پيدا كنند ، / 271 و خلاصه آن است كه : خداوند سبحانه و تعالى از آن جهت انسان را مبتلاى به بلا مىسازد كه روح ايمان را در او ژرفتر سازد ، ولى او گاه پس از رهايى از بلا كافر مىشود ، و گاه بلا به عذاب تحول پيدا مىكند .
خداوند سبحانه و تعالى به عيسى ( ع ) گفت : « اى عيسى ! مبادا نافرمان به من تو را به تمرد نسبت به من و نافرمانى برانگيزد ، كه روزى مرا مىخورد و ديگرى را مىپرستد ، و سپس در هنگام ناراحتى و بدبختى تو را مىخواند و من دعوت او را اجابت مىكنم ، سپس بار ديگر به آنچه بر آن بود بازمىگردد ، پس به تمرد نسبت به من برمىخيزد ، يا در معرض خشم من قرار مىگيرد ، پس سوگند به خودم كه او را چنان مىگيرم و گرفتار مىسازم كه هيچ پناهگاهى براى او وجود ندارد ، و جز من پناهگاهى نيست » .
پس بلا ميزان و ترازويى براى بنده است كه گاه از آن هدايت مىگيرد و خدا او را مشمول رحمت خويش مىسازد ، و گاه طغيان مىكند و خدا بلا را به عذاب مبدل مىسازد ؛ خدا كوه طور را به بالاى سر بنى اسراييل بالا برد و آنان را به آن تهديد كرد كه كوه را بر روى آنان فروخواهد افكند ، ولى آنان نيت خود را خالص كردند پس خدا به ايشان بازگشت و توبهء آنان را پذيرفت ، و چون بار ديگر به گمراهى خويش بازگشتند ، خدا عذاب را بر ايشان بازگردانيد ، و بنا بر اين بر ما لازم است كه هميشه اين را بدانيم كه بلا زنگ و آژير بيم دادن است ، پس از شنيدن آن به اصلاح انحراف خويش بپردازيم و رو به سوى خدا كنيم ، پيش از آن كه به صورت عذابى فراگير درآمده باشد .
[ 70 ]
وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ
- و به فرزندان آدم كرامت و عزت و حرمت بخشيديم . »