شيطان دست يافتن به اين مقاصدى باشد كه خدا از آنها ياد كرد ، خداوند تبارك و تعالى انسان را از چنگال شيطان خلاص مىكند و به او در تسخير طبيعت مدد مىرساند ، به همان گونه كه كشتيها را به خاطر مصالح بشر در دريا به حركت مىاندازد .
إزجاء به معنى راندن و به حركت واداشتن است ، و جز با آفريده شدن عوامل مؤثرى كه مساعد و مناسب با اين ازجاء باشد ، خواه بادى كه آبها را به حركت درمىآورد و توليد امواج مىكند ، يا به سبب ماهى كه عامل ايجاد كشند ( جزر و مد ) است ، يا با آفريدن عواملى كه به حركت درآوردن كشتيها بر روى سطح آب كمك مىكند .
لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كانَ بِكُمْ رَحِيماً
- تا خواستار فضل و بخشش او شويد ، كه او نسبت به شما رحيم و مهربان است . » / 268 پيوسته كشتيها بهترين وسيله براى بازرگانى بوده است ، و نقل و انتقال فضل و بخشش خداى تجسميافتهء در كالاهاى گوناگون از سرزمينى به سرزمين ديگر است ، و با وجود پيشرفت وسايل نقل در خشكى همچون هواپيماها و اوتوموبيلها و قطارها ، هنوز هم انتقال اين كالاها به توسط كشتى بر نسبتى است كه با نقل به وسيلهء ديگر آلات نقاله قابل مقايسه نيست ، و علاوه بر اين درياها پيوسته برترين و بزرگترين منبع خوراك پاكيزهء بشر بوده است .
روش قرآن حكيم متكى بر رساندن حقيقت به ژرفناى انديشه است ، و عمق قلب ، تا حجابهايى را كه ميان آن و آنها قرار گرفته است بردارد و شخص به ذات خود حقايقى را مشاهده كند . و علم حق است كه عبارت از كشف و شهود و برقرار شدن پيوستگى مستقيمى ميان قلب و حقيقت ( از روى پل معرفت و شناخت ) است . و در اين جا پروردگارمان سبحانه و تعالى به ما يادآورى مىكند كه او خود ، به ذات خويش روشى وجدانى بر رفع حجابها و شهود و نگرش واقعى اعتماد مىكند . و شايد حديث سطر بعد همين روش را در نظر ما مجسم سازد :
مردى نزد امام صادق ( ع ) آمد و به او گفت : اى پسر رسول خدا ! مرا به خدا