معناى واژهها
9 [ أقوم ] : داراى استقامتى شديدتر .
12 [ طائره ] : عملى كه براى او مقدر شده .
14 [ و لا تزر وازرة ] : و هيچ نفسى بر دوش نمىكشد .
[ وزر أخرى ] : بار گناه ديگرى را .
/ 207
انسان مسئول
رهنمودهايى از آيات :
پس از آن كه قرآن حكيم در آيات گذشته داستان بنى اسراييل را به صورتى نقل كرد كه بحث در آنها در پيرامون ارتباط ميان اعمال ايشان و آنچه در نتيجهء آن اعمال به آنان مىرسيد تمركز پيدا كرده بود ، خلاصه و مايهء عبرت را در اين جمله خلاصه كرد كه :
إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها
، آيات اين درس نيز تأكيد بر آن نتيجه دارد ، و از مسئوليت انسان فرد يا جامعه سخن مىگويد ، و ابعاد آن را بيان مىكند ، و اين كه چگونه بر انسان شايسته و لازم است كه اين انديشهء خطير را بفهمد ، در صورتى كه او هر چه بيشتر از آن دور است ، چه او را به سعى و عمل جدى و مقاومت و ايستادگى مىخواند كه از سببهاى پيشرفت است و بر نفس بشرى دشوار مىنمايد .
به همين سبب خداوند متعال يك بار از تاريخ براى ما مثلى مىزند ، و بار ديگر اهميت تحمل مسئوليت را در زندگى دنيا و نقش اين احساس را در پيشرفت بشريت مورد تأكيد قرار مىدهد ، و سپس روز قيامت را به ياد ما مىآورد و از اندازهء