همان گونه كه قرآن خود اعجازى است كه به چالش همهء علما و بلغا برخاست و هيچ كس نتوانست مانند آن را بياورد ، سفر شبانه و معراج رسول ( ص ) نيز معجزهاى الاهى است .
اما فهم اين كه معجزهء معراج چگونه صورت گرفت ، نيازمند پيشرفت علم است ، و بايد راه درازى را بپيمايد تا بتواند اسرار اين سفر جسمانى و روحانى شگفتانگيز را كشف كند .
آرى ، علم چندان پيش رفته است كه اكنون مىتوانيم بفهميم كه چگونه پيمودن فاصلهء ميان دو مسجد در يك شب امكانپذير مىشود ، و سپس چندان پيش رفته است كه امر ديگر صعود به فضا به صورت اجمالى ممكن است ، در صورتى كه همين دو امر براى پيشينيان در آن هنگام كه سفر اسراء و معراج صورت گرفت امكان نداشت ، و پس از اين نيز علم چندان پيش خواهد رفت كه بعضى ديگر از اسرار اين سفر معجزه را كشف كند .
سرانجام براى آن كه بدانيم عروج رسول سفرى روحانى نيز بوده است و تنها جنبهء مادى و جسمانى نداشته ، توجه به اين امر لازم است كه او فرشتگان و پيامبران پيشين و بهشت و دوزخ و كسانى را كه در آنها به سر مىبرند در اين سفر ملاقات كرده بوده است .
حديث اسراء
در حديثى روايت شدهء از تفسير قمى ، از ابى عمير ، از هشام بن سالم ، از / 181 ابو عبد اللَّه الصادق ( ع ) روايت شده است كه گفت :
« جبرييل و ميكاييل و اسرافيل براق را براى رسول خدا ( ص ) آوردند ، پس يكى از آنان لگام اين اسب را به دست گرفت و ديگرى ركاب را براى سوار شدن رسول خدا ( ص ) بر پشت آن نگاه داشت و سومى به مرتكب كردن لباس او پرداخت ، و چون براق حركت به خود داد جبرييل همراه با نواختن يك سيلى به آن گفت : اى براق ، آرام باش و سر فرود آر ، كه هيچ پيامبرى پيش از اين بر پشت تو سوار نشده ، و