قرآن چيزى دربارهء اين آيات به ما نمىگويد ، ولى در احاديث چيزهايى دربارهء آنها گفته شده است كه به ذكر آنها خواهيم پرداخت .
اما چگونه ديدن اين آيات و حوادث در يك شب صورت گرفت در صورتى كه مشاهدهء آنها به زمانى دراز نيازمند است ؟ اين همه پرسشهايى را براى علما سبب شده ، پس بعضى گفتهاند كه : زمان در فضاى بالا با زمان در كرهء زمين ما متفاوت است ، و در اين خصوص بحثهايى دراز و مفصل صورت گرفته كه مجالى براى ياد كردن از آنها در اين جا وجود ندارد ، و به صورت كلى پرسشهايى فراوان در چگونگى حدوث اسراء براى شخص رسول پيش آمده كه خلاصهء آن چنين است :
1 - چگونه رسول خدا فاصلهء دراز ميان دو مسجد را در يك شب پيمود ، در صورتى كه پيمودن آن به هفتهها زمان نيازمند است ؟
2 - و سپس چگونه با وجود نيروى جاذبهء زمين بالا رفتن به فضا براى او امكانپذير شد ، در صورتى كه هم امروز / 179 چنين حركتى جز با آماده بودن سفينههاى پر طول و تفصيل فضايى ميسر نمىشود ، و با وجود اين حركت در حدودى بسيار محدود صورت مىگيرد كه به هيچ وجه با آنچه دربارهء معراج رسول اكرم گفته شده قابل مقايسه نيست ؟
3 - اگر همهء آسمانها عرصهء سفر رسول ( ص ) بود ، چنان لازم مىآيد كه سرعت حركت چند ميليون برابر سرعت حركت نور بوده باشد ، چه بنا بر آنچه در روايات آمده ، پيمودن اين همه مسافت فقط در چند ساعت صورت گرفته بوده است .
پرسشهاى ديگرى سبب شده است كه بعضى از علما خود دربارهء معراج دچار شك و ترديد شوند ، تا آن جا كه بعضى را عقيده آن بوده است كه معراج به شكل روانى صورت گرفته و حركت رسول ( ص ) به تن و روان انجام نشده است .
ولى اجماع علماى آل البيت عليهم السلام بر آن است كه معراج با جسم و روح هر دو بود ، و شيخ الطائفه طوسى ( قدس اللَّه سره ) و شيخ طبرسى ( ره ) و علامهء
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 176
مساهمون: احمد آرام
ص١٧٦