نخوريم ، اما اگر اين خوردن ناگزيرى باشد و در آن تجاوز از حد نياز و اسراف صورت نگيرد ، خدا آن را مىآمرزد ، و نبايد زبانهاى ما به حلال بودن و حرام بودن از ناحيهء خودمان به حركت درآيد كه اين دروغ بر خدا بستن و افتراء است ، و آن كس كه چنين كند رستگار نخواهد شد ، از آن جهت كه جز متاعى اندك به دست نخواهد آورد و عذابى دردناك را بايد تحمل كند .
خدا چيزهاى ديگرى را به سبب ستمگرى مردمان حرام كرده ، به همان گونه كه در آيات ديگرى اشاره به آن كرده است كه / 145 چيزهايى را بر بنى اسراييل به سبب ستمگرى آنان حرام كرده بوده است .
گاه انسان عملى ناپسند را به سبب نادانى انجام مىدهد و سپس توبه مىكند و آنچه را كه با عمل خود تباه كرده بود به ترميم آن مىپردازد ، و خدا آمرزنده و مهربان است .
شرح آيات :
حدود بهرهمندى از نعمتها
[ 114 ] عمل كردن به عدالت در معاش با بهرهمندى به صورت مناسب و شايسته از رزق خدا صورتپذير مىشود ، و آن كسان كه خود را از بهرهمند شدن از نعمتهاى خدا محروم مىسازند و چنان مىپندارند كه اين كار زهد و پرهيزگارى است ، بايد بدانند كه اين از تعليمات آسمانى به دور است ، چه پروردگار ما مىگويد :
فَكُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ
- پس از آنچه خدا روزى شما قرار داده است بخوريد . » ولى سر حدّ و مرز براى اين بهرهمندى وجود دارد ، از اين قرار :
الف : اين كه روزى از سهميهء خودت باشد ، نه از حق ديگران ، تا خوردن آن بر تو حلال شود .
ب : اين كه طيب و پاكيزه باشد ، پس خوردن چيز پليد همچون نجس و