از همين روى شبهههايى خطرناك پديد مىآيد ، و نيز به همين سبب حتى مؤمنان از وسوسههاى شيطان خلاص نمىشوند ، پس خدا به اين امت در معرض رحمت قرار گرفته آنچه را كه از وسوسههاى شيطان پديد مىآيد ، اگر مؤمن به آنها معتقد نباشد ، مىبخشد و مىآمرزد .
از جملهء شبههها است آنچه شياطين در پيرامون تغيير پيدا كردن احكام شرعى بر وفق متغيرهاى اوضاع و احوال برانگيختن و گفتند : اگر رسول صادق و راستگو بود ، هر روز قانون تازهاى مخالف با قانون سابق نمىآورد ! بلكه گفتند :
اگر رسالتهاى آسمانى راست بود ، در آن صورت شرايع آن تغيير نمىكرد .
ولى خدا نيك مىداند كه چه چيز نازل كند ، و آنان جاهلند و نمىدانند كه زندگى در حال تغيير است ، و هر قانون و شريعت با وضعى معين تناسب دارد ، پس اگر دربارهء آن نازل شود حكيمانه است ، و اگر از آن تجاوز كند سفيهانه .
وَ إِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ
- و چون آيهاى به جاى آيهء ديگر قرار داديم ، با آن كه خدا نيك مىداند كه چه نازل كرده است . » از حكم نسخ و تغيير آگاه است .
/ 129
قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ
- گفتند ( به پيغمبر ) كه تو به دروغ آن را به خدا نسبت مىدهى ، و اكثر آنان جاهلند و چيزى نمىدانند . » چون اين شبهه در قلب رسوخ پيدا كند ، از بين بردن آن آسان نيست ، و به همين سبب بر ما لازم است كه هميشه در هنگام خواندن قرآن ، و حتى در تدريس هر قضيهء علمى به خدا پناه بريم تا حق و باطل در ذهن ما با يكديگر آميخته و اشتباه نشود .
[ 102 ] كسانى كه دروغ مىگويند و رأى خود را هر روز تغيير مىدهند ، و حتى در فاصلهء يك ساعت چنين مىكنند ، در واقع از هواى نفس خويش فرمان مىبرند ، در صورتى كه قرآن را خدا به وسيلهء روح القدس كه از لغزش به دور و از پيروى از هواى نفس منزه است فروفرستاده ، و حكمت اين روح كه با رسول همراه است براى آن است كه مؤمنان ثبات و استوارى پيدا كنند ، و از گمراهى شيطان و