ظلم و ستم ازو نيايد ونكند چرا كه داناست به قُبح آن و تواناست بر ترك آن و بى نياز است از فعل آن ، پس تكليف بيش از طاقت نكند و جاهل را بر مجهول مؤاخذه ننمايد و هرچه كند از روى حكمت و مصلحت كند و هرچه خيرِ بندگان در آن است بفعل آورد ،
« إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ »
« 1 » وَ هُوَ عَلى ما يَشاءُ قَدِيرٌ « 2 » .
هرچه حقّ بهر بندگان آراست * آرزو آنچنان نداند خواست « 3 »
* * *
كردنى آنچه در جهان شايد * كردهاى آنچنانكه مىبايد
* * *
از تو رونق گرفته كار جهان * كه تويى آفريدگار جهان
* * *
نقش زيبا به لوح خاك از تست * دل دانا و جان پاك از تست
راه خير و شرّ نموده و قدرت بر هر دو كرامت فرموده كه :
« وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ »
« 4 » .
پس اگر بندهاى به راه خير رود خداى را شكر بايدش كرد بر هدايت و اعطاى قدرت و اگر به راه شرّ رود نفس خودش را مذمّت بايد كرد بر مخالفت و جرأت .
سخنِ خداى مثل سخنِ طبيب است ، هر كه شنيد صحّت يافت ، و هر كه
هامش
( 1 ) - الملك : 19 . : « همانا او به هر چيزى بيناست » .
( 2 ) - : « و او بر آنچه بخواهد تواناست » . برگرفته از آيهء 29 از سورهء 42 ( الشّورى ) :« وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ »مىباشد .
( 3 ) - سنائى غزنوى ، حديقة الحقيقة و شريعة الطّريقة ، و در آن اين گونه است :آنچه او بهر آدمى آراست * آرزوش آنچنان نداند خواست( 4 ) - البلد : 10 . : « و او را در راه - خير و شرّ - ننموديم ؟ » .