حاضرى كه پناه درماندگان و چارهء بيچارگان است .
به ورطهاى كه شوىنا اميد از همه كس * ببين به كيست اميدت بدانكه اوست خدا « 1 »
« قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَ غَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ * بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ ما تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شاءَ وَ تَنْسَوْنَ ما تُشْرِكُونَ »
« 2 » .
جُنيد « 3 » را از دليل بر اثبات صانع پرسيدند ، گفت : « لَقَدْ أَغْنَى الصَّباحُ عَنِ الْمِصْباحِ « 4 » » .
و بالجمله هستى حقّ ، در غايت ظهور است و فطرتهاى مستقيمه بر آن مجبول و مفطور :
« فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها »
« 5 » .
آن يار كه غير آن مرا يارى نيست * در گلشن وصل او مرا خارى نيست
گر كُنه حقيقتش خفايى دارد * در هستى ذات او خفا بارى نيست
هامش
( 1 ) - ديوان محتشم كاشانى .
( 2 ) - الأنعام : 41 - 40 . : « بگو : اگر راستگوييد ، مرا گوييد كه اگر عذاب خدا بر شما فرو آيد يا روز رستاخيز شما را فرا رسد آيا جز خدا را مىخوانيد ؟ * [ نه ، ] بلكه او را مىخوانيد و بس ، پس اگر خواهد آنچه را كه بر طرف شدنش را دعا مىكرديد بر طرف مىكند ، و آنچه را براى او انباز مىسازيد از ياد مىبريد » .
( 3 ) - او جنيد بن محمّد بن جنيد از مشاهير عرفا و اكابر مشايخ صوفيّه است . اصل او ازنهاوند و مولد و منشأ و مدفن او در بغداد مىباشد . وى به سال 297 يا 298 در نود و يك سالگى از دنيا رفت .
( 4 ) - ترجمه : « به تحقيق روشنائى روز از نور چراغ بىنياز ساخت » .
( 5 ) - الرّوم : 30 . : « فطرتى كه خدا مردم را بر آن آفريده است » .