الامُورِ ، وَ باشَرُوا رُوْحَ اليَقِينِ وَاسْتَلانُوا ما اسْتَوْعَرَهُ « 1 » الْمُتْرَفَونَ ، و أَنِسُوا بِما اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الْجاهِلُونَ ، وَ صَحِبُوا الدُّنْيا بِأبدْانٍ أَرْواحُها مُعَلَّقَةٌ بِالمحَلِّ الأَعْلى ، أُولئِك خُلَفاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الدُّعاةُ إِلى دِينِهِ ، آهِ آهِ ، شَوْقاً [ إِلى ] رُؤْيَتِهِمْ » « 2 » .
سالكان اين طريق ، غريق درياى يقيناند ، هرچه شنوند و بينند حقّ شنوند و حقّ بينند ، صفحهء ادراك ايشان از حرف غير پاك ، و سرِ ايشان در قدمِ هر بى سر و پا خاك باشد ، آيينهء [ دل ] ايشان زنگ و بادهء توحيدشان رنگ ندارد .
غلام همّت آنم كه زير چرخ كبود * ز هرچه رنگ تعلّق پذيرد آزاد است « 3 »
* * *
مردى بايد بلند همّت مردى * زين تجربه ديدهاى خِرَد پروردى
كو را ز تجرّد اندرين عالم خاك * بر دامن همّت ننشيند گردى « 4 »
و اين چنين مرد [ ى ] بسيار بسيار عزيز و كمياب است ، در هر عصرى « 5 » از دو
هامش
( 1 ) - في النّهج : « استعوره » .
( 2 ) - اين فرمايش اميرالمؤمنين عليه السلام در بسيارى از منابع حديثى همچون خصال شيخ صدوق و امالى شيخ طوسى ، و نهج البلاغه ( حكمت 147 ) و غير آنها با اختلافى اندك در الفاظ آن نقل شده و ما با حفظ امانت ، متن كتاب را اصل قرار داده و بعضاً توضيحاتى در زيرنويس آورديم .
( 3 ) 3 - ديوان حافظ .
( 4 ) - ديوان بابا افضل . واينگونه نيز نقل شده : « بس واقعه ديدهاى خرد پروردى » . و ابتداى بيت دوم نيز : « كو را زتعلّقات اين عالم خاك » ، و : « كو را بتصرّف اندرين عالم خاك » .
( 5 ) - الف : « و در همه عصر » ، ب : « و در همهء عصرى » .