و ببرهان درست شود » « 1 » .
و چون اين مقدمات « معلوم شد » « 2 » ، گوئيم نفس انسانى مستعد است [ مر ] « 3 » قبول علم را از جواهر عقلى و از نفوس سماوى و از « آن حجاب » « 4 » نيست ، « امّا » « 5 » حجاب از جهت قابلست ( و ) « 6 » هرگاه كه « حجاب از جهت قابل » « 7 » برخيزد ، از آنجا فيض علم به دو پيوندد .
و نفس انسانى دو قوت دارد ، چنان كه در فصول « گذشته ياد كرده شد » : « 8 » يكى عقل نظرى و بدين قوت معقولات و علوم كلّى از جواهر عقلى قبول كند ، و « ديگر عقل عملى كه بمعونت قوت متخيله علوم تميزى » « 9 » از ملكوت قبول كند و « چون در حال خواب » « 10 » قوت متخيله از حواس فارغ شود و به خدمت عقل عملى « رسد » « 11 » از ملكوت ، فيض علم بنفس انسانى متّصل شود و باشد كه قوت « متفكره » « 12 » در آن « تصرف كند » از محاكات . « 13 »
هامش
( 1 ) - ح س آ ف : ببرهان درست شود - نسخ ديگر : ببرهان معلوم شده است .
( 2 ) - ف : درست شد . آ : درست شود و معلوم گردد .
( 3 ) - م د ل ح ف ندارد .
( 4 ) - ف : احتجاب هيچ حجابى - آ س ل م : و از آن جانب هيچ حجابى - ح : و از آن جانب هيچ حجاب .
( 5 ) - م د : و لكن .
( 6 ) - م د ح ف ل افزوده .
( 7 ) - ح م د ف : از جهت قابل حجاب - آ : حجاب از جانب قابل .
( 8 ) - س آ : مقدم شرح كرديم - م د : گذشته ياد كرديم .
( 9 ) - ف : و ديگر عقل علمى و بدين قوت و بمعونت قوت متخيله و علوم تمييزى - م د ح : و بدين قوت و معاونت قوه متخيله علوم تمييزى را - س آ : و يكى عقل عملى و بدين قوت و بمعونت قوت متخيله علوم جزوى .
( 10 ) - آ : چنانك در حال خواب و چون .
( 11 ) به غير از ف نسخ ديگر : مشغول باشد .
( 12 ) - س آ ف : مفكره .
( 13 ) - ف ح م د ل : نكند - س آ : تصرفى بكند ، ظاهرا « نكند » درست است و چنين است در كتاب معاد : « و يستقر عليه من غير ان يغلبه الخيال » .