ميرداماد يا معلّم ثالث « 1 »
مكتب الهى أصفهان هانرى كربن در إيران نام ميرداماد در ذهن وخاطر كليهء اشخاصى كه حدّ أقل اطلاعات فلسفي وو حكمت الهى دارند آشنا ومانوس مىباشد . حتى برخى از أهل نظر در جوامع روحاني وخلايق وسيعه كه پاى بند بمراتب ايمان واعتقادات مذهبي مىباشند وى را بدرجهء قدس وروحانيّت برابر قدّيسين گرامى ومعزّز مىدارند . ليكن بدون اظهار بدبينى مفرط مىتوان اعلام داشت كه توجّه قلبي واحترامى كه نسبت بشخصيّت ميرداماد ابراز مىشود وشهرت واعتباري كه وى بدست آورده ظاهرا از حدود وثغور كشور إيران تجاوز ننموده وبديگر ملل اسلامى يا غير اسلامى سرايت نكرده است . علامت ونشانهء اين موضوع از يك جهت كمياب بودن نسخ خطّى آثار ونوشتههاى فلسفي وحكمي خارج از ممالكى است كه در آن زبان فارسي بعنوان زبان علمي وفرهنگى وفلسفي بطور قابل توجّهى معمول ومتداول بوده است وعمدهتر آنكه در كتب وتأليفات مربوط بتاريخ فلسفهء جهانى كه بدست وهمت محققان ودانشمندان غربى تدوين گرديده اگر بفهارس وجداول اعلام فلسفهء تطبيقي نظري افكنيم با حسرتي آميخته بحيرت ملاحظه خواهيم كرد كه ستون مربوط بخاور ميانه از زمان صاحب نفحات الانس ، شاعر عاليقدر وعارف شهير إيران يعنى از سنهء 1495 ميلادي بنحو تأسفانگيز وبدون هيچ گونه دليل قانع كنندهاى پاك وسفيد مانده است .
هامش
( 1 ) - متن فرانسوى اين گفتار درMelange Massinnonدر پاريس در سال 1956 ميلادي چاپ شده است .
( 1 ) - متن فرانسوى اين گفتار درMelange Massinnonدر پاريس در سال 1956 ميلادي چاپ شده است .