تخطي إلى المحتوى الرئيسي

القبسات — صفحة مقدمه 76

مساهمون:

صمقدمه ٧٦
بالأصالة موجب آن لزوم مىباشد چنان كه در لزوم « زوجيت » براي عدد چهار يعنى منقسم بودن به دو قسم متساوي يا اينكه لزوم بذاته نيست وبواسطة امر ثالثى پديد آمده است . چنان كه در لزوم لزوم زوجيت براي عدد چهار كه اين لزوم دوم مقتضاى جوهر وذات عدد چهار نيست بلكه لزوم « زوجيت » براي اين عدد موجب اين لزوم . البتة فرض لزوم ثاني وثالث براي عدد چهار بالعرض ، بىنهايت است ولى همگى آن لزومات بجز لزوم أول تبعي وعرضى است نه اصلى وبالذات . وميض آخر : در اين وميض كه داماد سخن را در شرح صفات علم وقدرت حق تعالى بپايان مىرساند از أبو نصر فارابى در اين باب كلامي مىآورد ونيز احاديثى از أئمة عليهم السّلام ذكر مىكند وسپس از خواجة نصير الدين سخنى در اين باب نقل مىكند وآن را نيكو مىشمارد . أو مىگويد : شريك ما در تعليم در جهان اسلام يعنى أبو نصر فارابى در كتاب جمع بين رأيي الحكيمين گفته است چون انيت وذات بارى تعالى مباين است با جميع ما سواي خود بطورى كه هيچ چيز با أو شبيه وهمانند نيست نه بحقيقت ونه به مجاز واين بدان معنى است كه بارى تعالى أعلى واشرف از ذات وانيت را داراست همين‌طور ما ناگزيريم كه كلمات داله بر صفات را بر ذات حق اطلاق كنيم ليكن نه بدان معنى كه ما از اين ألفاظ مىفهميم بلكه به معنايى اشرف وأعلى كه بسيار از اين معاني كه ما درك مىكنيم بعيد است وهمين است معنى اشرف وأعلى . يعنى هر حقيقتي را طرف اشرف واخس است وطرف اشرف براي حق ثابت است . داماد اضافه مىكند : اين بيان فارابى حقيقتي است كه اخبار متظافر از أئمة أطهار بدان ناطق است . چنان كه يكى از علماء أهل بيت نبوة گفته است : هل يسمى عالما وقادرا الّا لأنه وهب العلم للعلماء والقدرة للقادرين فكل ما ميزتموه بأوهامكم في أدق معانيه فهو مخلوق مصنوع الخ . قبس نهم : در اين قبس كه جميعا شامل چهار ومضه است وومضهء آخر خود
القبسات — صفحة مقدمه 76 | السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )