دانستيم . برخى آيات ديگر قرآن نيز به اين حقيقت اشاره دارد از جمله :
الْمالُ وَ الْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ / 109 أَمَلًا
- . « 9 » و نيز :
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ . . .
وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ
- . « 10 »
وَ ما أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ
- و من نگهبان شما نيستم . » شعيب گفت : اين دروغ است كه گمان كنيد رهبر به بازداشتن عذاب از شما تواناست بىآن كه كردار نيك كنيد يا خود را تغيير دهيد ، بلكه شما در آغاز و انجام مسئوليد . ظاهرا آيه اشاره به حالتى در كشوردارى مىكند كه قوم شعيب به آن دچار شده بودند و اين امر در ملّتهاى عقب مانده روى مىدهد كه همهء مسئوليّت را متوجّه قائد مىكنند .
[ 87 ] امّا قوم شعيب در وضع فاسد خود ماندند و پيامبر خود را عتاب كردند .
قالُوا يا شُعَيْبُ أَ صَلاتُكَ تَأْمُرُكَ أَنْ نَتْرُكَ ما يَعْبُدُ آباؤُنا
- گفتند : اى شعيب ! آيا نمازت به تو فرمان مىدهد كه ما آنچه را پدرانمان مىپرستيدند ترك گوييم . » گويا بت پرستى نزد ايشان دين مقدّسى گرديده بود چرا كه كار پدران بوده است . از اين رو شخص با ايمانى مانند شعيب را روا نيست كه با بتها معارضه كند . ساير نظامها همچون حكومت مطلقهء فردى نيز چنين است .
أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِي أَمْوالِنا ما نَشؤُا
- يا در اموالمان آن چنان كه مىخواهيم تصرّف نكنيم . » آيا نماز تو ، اى شعيب ، مانع از اين است كه مال بيندوزيم از راه مشروع يا نامشروع ؟ و به مردم ستم كنيم يا كم فروشى كنيم ؟ / 110 و مال خود را به هر طريقى كه
هامش
( 9 ) - سورهء كهف / 46 .
( 10 ) - آل عمران / 14 .