كند همچون خاكستر در معرض تند بادى است كه هر ذرّهء آن در جهتى مىرود ، حال آن كه كوششى كه در جهت تعالى باشد استمرار مىيابد .
ذلِكَ هُوَ الضَّلالُ الْبَعِيدُ
- اين است گمراهى بى انتها . » همين است گمراهى سخت كه دستاورد آن سودى ندارد ، دستاوردى كه بهترين ثمرهء عمر آدمى است .
/ 394 [ 19 ] چرا عدالت الاهى براى دستاوردهاى اين گروه ارزشى نمىنهد ؟
زيرا خداوند آسمان و زمين را بر حق يعنى بر پايهء سنّتها و نظامها و طريقهها آفريده است . هر كس آنها را بشناسد و به كار گيرد ، به اندازهء دستاورد خويش ارزش پيدا مىكند و هر كس از روى هوا پرستى و گمراهى با آنها در آويزد ، دستاورد او را ارزشى نمىنهند .
أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ
- آيا نديدهاى كه خدا آسمانها و زمين را به حق آفريده است ؟ » هر چيزى تابع نظام و آيينى است كه از آن خارج نمىشود و تسخير آن چيز جز از طريق همان نظام امكان پذير نيست ، و بعضى از نظامها آشكار است مانند نيروى جاذبه و قوانين فيزيكى و شيميايى و اجتماعى ، و برخى مبهم است كه شرع آنها را بيان مىكند مانند آثار نماز و زكات و ارث و مانند آن .
آدمى به ناچار بايد از اين نظامها پيروى كند و از طريق همان نظام به زندگى توفيق يابد و گرنه با گردن كشى و ستيزه و پيروى خواهشهاى نفسانى و تسليم شهوات شدن نمىتوان توفيق يافت .
تو در اين جهان محكومى نه حاكم ، و بايد اين حقيقت را بشناسى .
آشكارترين شاهد حاكميّت الاهى اين است كه هر گاه بخواهد تو را از ميان مىبرد و آفريدهء ديگرى مىآورد . تو چگونه حاكمى هستى كه مالك نفس خود نيستى ؟
چرا عناد ، چرا گردن كشى ؟
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ
- اگر بخواهد شما را مىبرد و مخلوقى تازه مىآورد . »