ه : آن گاه گفتند : « تعاليم شما با طريقهاى كه از پدرانمان به ارث برده و بدان خو گرفتهايم ، مخالف است » .
تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونا عَمَّا كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا
- مىخواهيد ما را از آنچه پدرانمان مىپرستيدند باز داريد . » و : سپس برهانى قوىتر از ياد آورى محض خواستند ، برهانى مادّى همچون زنده كردن مردگان و جارى ساختن چشمههاى طلا در زمين « 1 » و صعود به آسمان تا به ناچار ايمان بياورند . ايشان به راهنماى خرد بسنده نكردند و در برابر فشار تقليد نايستادند و آزادى از آن را نخواستند و از اين رو گفتند :
فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِينٍ
- براى ما دليلى روشن بياوريد . » [ 11 ] ز : پيامبران اعتراف كردند كه بشرند و تنها را « وحى » كه به شخصيت آنان افزوده شده و جزئى از آن نيست بر مردم برترى دارند .
قالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ
- پيامبرانشان گفتند : ما جز مردمانى همانند شما نيستيم . » اين تأكيد قرآن جزئى از دعوت انبياست و دليلى راستين بر اين كه آنان دروغ بستن به خدا را وسيلهء رسيدن به منافع مادّى قرار ندادند و چنين كارى را نمىخواهند و خدا نيز بدان اجازه نمىدهد .
وَ لكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ
- ولى خدا بر هر يك از بندگانش كه بخواهد منّت مىنهد . » مراد از « منّت » رسالت است ، و به اندازهاى كه خدا منّت دهد رسول عظيم خواهد بود ، از اين روست كه رسول به انجام آيات ( معجزات ) بر حسب ميل خود قادر نيست .
/ 386
وَ ما كانَ لَنا أَنْ نَأْتِيَكُمْ بِسُلْطانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ
- ما را نسزد كه براى شما
هامش
( 1 ) - در آيات قرآن « ينبوع » آمده كه به معنى مطلق چشمه است نه چشمهاى از طلا ( سورهء اسراء ، آيهء 90 - 91 ) . ج ش .