كاينات دلالت دارد به اين كه خداوند دارندهء همه چيزهاست و جز او معبودى نيست و توحيد در اختلاف موجود در جهان هستى متجلّى است .
پروردگار زمين را گسترد و در آن كوههاى استوار بلند آفريد تا از تمايل و حركت نگاهشان دارد ، و از هر موجودى يك جفت آفريد ، روز را بر شب چيره كرد و شب را بر روز پوشانيد . آيا اين نشانههاى آفرينش ما را بر آن نمىدارد كه دربارهء ناظم جهان هستى بينديشيم و آيا اينها دليل بر يگانگى منظّم نيست . اگر نظام دهنده بيش از يكى بود اين نظم و نسق شگفت آور پديد مىآمد ؟ ! چنان كه جهان كليّة مايهء عبرت است ، اجزا و تفصيلهاى آن نيز عبرت انگيز است . مثلا در حالى كه طبيعت زمين يكى است ، قطعههاى مجاور با يكديگر فرق دارند ، آيا اين امر ايمان ما را به خدا استوار نمىكند . / 293 درختان از حيث ميوه بر يكديگر برترى دارند ، برخى تك و برخى جفتاند حال آن كه از يك آب مىآشامند و در يك زمين مىرويند .
اين نشانههاى آفرينش براى آن است كه غافلان بيدار شوند ، البته غافلى كه گوش دهد و توجّه كند ، امّا به رغم اين همه نشانههاى بسيار كه در همه جاى جهان وجود دارد ، آدمى در قدرت خدايش كه مىتواند پس از مرگ زندهاش كند شك دارد ! غافل از آن كه پديد آوردن موجودات از عدم دشوارتر از بازگردان آنها به زندگى و وجود است ، امّا انكارى كه كافران به روز رستاخيز دارند به سبب كافر شدن آنان به خدا و نيز به سبب اين است كه خدا را آن چنان كه مىشايد نشناختند .
اينان دلهايشان را با زنجير شهوات بستند و نتوانستند آزادانه بينديشند ، به همين سبب روز قيامت به آتش جاودانى خواهند سوخت . اين كافران نتوانستند از زندگى دنيا بهرهمند گردند چرا كه پيوسته به جاى نيكى به بدى مىشتافتند ، و اگر اين نبودى كه رحمت خدا بر غضبش پيشى جسته و كافران را مهلت داده است ، آنان را به عذاب سختى گرفتار مىكرد .
آنان از رسول گرامى آيات ( معجزات ) مىخواستند و نمىدانستند كه پيامبر وظيفهاش بيم دادن است و نمىتواند جز به اجازهء الاهى معجزهاى بياورد . از سوى
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 240
مساهمون: احمد آرام
ص٢٤٠