خواص ، لطايف براى اوليا و حقايق براى پيامبران است » . « 1 »
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ
- اينها آيات اين كتاب است و آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده است حق است . » خطاب به پيامبر مىگويد ناگزير بايد بدانى آنچه بر تو فرستاده شده حق ، تمام حق است .
الْحَقُّ
- گفت ، نه حق - و الف و لام معنى استغراق مىدهد ، بدين معنى كه در غير قرآن حقّى نتوان يافت .
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يُؤْمِنُونَ
- ولى بيشتر مردم ايمان نمىآورند . » تعبيراتى از اين قبيل در بسيارى از آيات ديده مىشود : بندگان سپاسگزار من كم هستند ، بندگان مؤمن اندكاند ، اگر از بيشترينهء مردم پيروى كنى ، گمراهت مىكنند و و . . .
/ 286 چرا ؟ تكرار اين معنى از آن روست كه آدمى به سبب ضعف طبيعتش و عدم اعتماد به نفس ، هميشه از عقل خود پيروى نمىكند و تابع مردم مىشود و مىگويد : « با مردم بودن جشن و شادمانى است » . قرآن ما را وا مىدارد كه به آفاق آسمان و زمين بى هيچ مانعى بنگريم تا از تنگناهاى اجتماعى كه خرد آدمى را به زنجير مىكشد برهيم . قرآن از آغاز وابستگى تبعى را مىبرّد تا شخصيّتى مستقل داراى انديشه بسازد ، چرا كه كليد عقل آزادى است .
حقايق هستى
[ 2 ]
اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها
- خدا هموست كه آسمانها را بر افراشت بى آن كه پايهاى داشته باشد كه آن را ببينيد . » در تفسير علىّ بن ابراهيم قمى در ضمن حديثى دراز از امام رضا ( ع ) دربارهء اين آيه آمده است : « آنجا ستونهايى است امّا شما آنها را نمىبينيد » « 2 » خدا مىداند
هامش
( 1 ) - بحار ، ج 92 ، ص 103 .
( 2 ) - نور الثقلين ، ج 2 ، ص 481 .