برادر من است و خدا به ما نعمت داد » .
پاسخ داد كه « من يوسف و اين برادرم است » و فراموش نكرد كه پندى نيز بدهد .
إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ
- هر كه تقوا در پيش گيرد و صبر ، خداوند پاداش نيكوكاران را تباه نسازد » .
كسى كه در برابر شهوات و نيز حسد و كينه ورزى مقاومت كند و بر تقوا پاى فشارد و به سبب همين تقوا به بلاها و مصايب شكيبا باشد خداوند به اندازهء نيكى او به ديگران ، او را پاداش نيك مىدهد . قرآن در سورهء يوسف به ارزش احسان به جهت اهميّت آن در كشوردارى و نيز رسيدن به سودهاى دنيوى تأكيد مىكند .
لحظههاى اعتراف :
[ 91 ] برادران به گناه خود اقرار كردند و دانستند كه تفضيل يوسف بر آنان ناشى از علم و حكمت بالغهء خداست .
/ 257
قالُوا تَاللَّهِ لَقَدْ آثَرَكَ اللَّهُ عَلَيْنا وَ إِنْ كُنَّا لَخاطِئِينَ
- گفتند : به خدا سوگند كه خدا تو را بر ما فضيلت داد و ما خطا كار بوديم » .
خطاى اساسى آنان اين بود كه با سنّت الاهى به مخالفت برخاستند حال آن كه اگر مردم سنّت خدا را ترك كنند بر شتاب آن افزوده مىشود .
[ 92 ] يوسف مىدانست كه عاقبت فريفتگى به قدرت چيست و چگونه برادرانش كه مست شراب عصبيّت بودند گناه زشتى را مرتكب شدند و آيندهء خود را تباه كردند . وى مىدانست كه زكات پيروزى عفو است و از اين رو به سلاح نيكوكارى مسلّح شد كه در نتيجه به ارادهء الاهى به اين مقام و الا رسيد : برادران را بخشيد و آنان را به عفو خدا اميدوار كرد تا دچار شبح گناه نشوند و اخلاقشان به بدى نگرايد و گناهان ديگرى را مرتكب نگردند .
قالَ لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ
- گفت امروز شما را سرزنش نبايد كرد ، خدا شما را مىبخشايد كه او مهربان