يعنى خشم خود را فرو مىخورد و آشكار نمىسازد ، و به همين جهت يعقوب تعادل خود را در برابر فرزندان از دست داده ، آنان را از پيش خود راند و به عقوبت آنان شتافت بى آن كه منتظر تربيت و به راه آمدنشان باشد .
تأثير گريه بر دلهاى سخت
[ 85 ] چنين پيداست كه دل سخت فرزندان ، اينك نسبت به پدر اندوهگين نرم شده است . به يارى او شتافتهاند تا از او بخواهند : كمتر غم بخورد تا آسيبى به تندرستى او نرسد و بيمار يا هلاك نشود .
قالُوا تَاللَّهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوسُفَ
- گفتند به خدايت سوگند مىدهيم اين قدر ياد يوسف نكنى » .
مبادا بيمار يا هلاك شوى .
حَتَّى تَكُونَ حَرَضاً أَوْ تَكُونَ مِنَ الْهالِكِينَ
- تا بيمار گردى يا بميرى » .
[ 86 ] يعقوب گفت : نه ، عاقبت من بيمارى يا هلاكت نيست بلكه به هدف خود خواهم رسيد ، زيرا به خدا اعتماد دارم و بر اساس تعبير خواب فرزندم يوسف ، مىدانم كه او را در مقام بزرگى خواهم ديد ، و همين آرزو مرا وا مىدارد كه به خدا تضرّع كنم تا گشايش را زودتر نصيبم كند .
قالَ إِنَّما أَشْكُوا بَثِّي وَ حُزْنِي إِلَى اللَّهِ / 254 وَ أَعْلَمُ مِنَ اللَّهِ ما لا تَعْلَمُونَ
- گفت : جز اين نيست كه شرح اندوه خويش تنها با خدا مىگويم زيرا آنچه من از خدا مىدانم شما نمىدانيد » .
تقويت اميد
[ 87 ] آن گاه فرزندان را به كوشش و گريز از نوميدى فرا خواند و روح تحرّك و جستجوگرى از يوسف و برادرش را در آنان تقويت كرد ، زيرا مىدانست كه چون بلا به نهايت سختى برسد بر طرف مىشود .
يا بَنِيَّ اذْهَبُوا فَتَحَسَّسُوا مِنْ يُوسُفَ وَ أَخِيهِ
- اى پسران من برويد و