بود ؟ به جز قتل بود ؟
شرح آيات :
عصمت چيست ؟
[ 24 ] آيا پيامبران ذاتا معصوماند يا به ارادهء خدا و روح اراده ؟
پيامبران بشرند و طبع ايشان همچون ساير آدميان به رذيلت متمايل است .
آنان نيز درد گرسنگى ، فشار ، زدن و عذاب را حس مىكنند چنان كه دلهايشان درد غربت و فشار شهوات سركوفته را حس مىكند ليكن آنان اهل يقيناند و خداوند با روح خود حافظ آنان است و از اين رو از شهوات نفسانى شتابان مىگذرند . آيات بسيارى در قرآن هست كه اين تمايز را روشن مىكند . هيچ پيامبرى را كه نامش در قرآن آمده باشد نمىبينيم كه حالتهاى دشوارى را به توفيق الاهى نگذرانده باشد و اگر العياذ باللّه اين توفيق و روح ايمان نمىبود همچون انسانهاى ديگر از پاى مىافتاد . يوسف يكى از اين انسانهاى گرامى است كه به توفيق خدا معصوماند .
وى انسانى با شخصيت كامل بشرى و از سوى ديگر اهل يقين و معصوم است و « برهان خدا » همين است .
از اين جا در مىيابيم كه يوسف تنها مىتوانست از نيروى جسمانى بهره گيرد و در اين صورت به نتيجه نمىرسيد ، برهان خدا بود كه از قصد معصيت او مانع شد و اگر چنين نمىبود مرتكب گناه مىشد . تعبير قرآنى اين تمايز را با لطافت عجيبى در آيهء
وَ لَوْ لا أَنْ ثَبَّتْناكَ لَقَدْ كِدْتَ تَرْكَنُ إِلَيْهِمْ شَيْئاً قَلِيلًا
- « 9 » بيان مىكند ، و مىگويد : اى پيغمبر ، اگر تو را استوار نمىكرديم ، شايد اندكى به كافران مىگراييدى . / 185 در اين جا نيز با تعبير دقيقى مىفرمايد :
وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها لَوْ لا أَنْ رَأى بُرْهانَ رَبِّهِ
- آن زن آهنگ او كرد و اگر نه برهان پروردگارش را ديده بود او نيز آهنگ آن زن مىكرد . »
هامش
( 9 ) - اسراء / 74 .