و در عين حال وحدت / 149 غايت آفرينش است . خدا مردم را نيافريده است كه عذابشان كند بلكه براى اين كه لطف كند و آنان را با يكديگر دوست گرداند . امّا خداوند سبحان مسئوليّت تحقّق اين هدف و الا را بر عهدهء انسان گذاشته است و البتّه وسايل آن را از قبيل پيامبران و پيشوايان و كتابها و شريعتها از پيش فراهم ساخته است .
إِلَّا مَنْ رَحِمَ رَبُّكَ وَ لِذلِكَ خَلَقَهُمْ
- مگر آنها كه خدايت به آنها رحم كرده و آنها را براى همين بيافريده است . » اگر در گمراهى بمانند و با شريعت مخالفت كنند ، خداوند به سختى عذابشان خواهد كرد ، چرا كه مسئوليّت خود را نپذيرفتند .
وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ
- و سخن پروردگار تو بر اين مقرّر شده است كه جهنم را از همه انس و جن انباشته مىكنم . » از اين رو كشاكش طبيعتى است كه اولويّت دارد و وحدت غايت قانونمندى دينى است و اختلاف پديدهاى فاسد است كه از ميان بردنش ضرورى است و گرنه آتش دوزخ مسلّما و قطعا پى آمد آن خواهد بود .
گواهى تاريخ
[ 120 ] قصّههايى از كشاكش حقّ و باطل كه در سراسر تاريخ پيامبران و پيروان گمراه آنان به چشم مىخورد و قرآن آنها را بيان كرده است ، وجود كشاكش را تأكيد مىكند و توان تحمّل دشواريها را به ما مىدهد .
وَ كُلًّا نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ الرُّسُلِ ما نُثَبِّتُ بِهِ فُؤادَكَ
- هر خبرى از اخبار پيامبران را برايت حكايت مىكنيم تا تو را قويدل گردانيم . » همچنين اخبار پيامبران تأكيد مىگذارد كه رسالت حقّ است و پيروز خواهد شد و بر انسانهاست كه به پيام خدا عمل كنند و با ياد كردن آن خردها را استوارى بخشند .
وَ جاءَكَ فِي هذِهِ الْحَقُّ
- و در اين كتاب بر تو سخن حق نازل شده . »