كنى ؟ !
فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِيدٍ
- پس از فرمان فرعون پيروى كردند كه فرمانى حكيمانه نبود . » [ 98 ] چرا راه فرعون درست نبود ؟ زيرا وى زندگى را در چار چوب دنيا مىديد و دربارهء زندگى آخرت چيزى نمىدانست ، از اين رو همهء انديشهها و عمل كردهاى او خطا بود . چه ، شناخت او از زندگى شناختى نادرست بود . به همين جهت در روز قيامت پيشاپيش قوم گمراه خود به سوى آتش حركت مىكند .
يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ
- در روز قيامت پيشاپيش قوم خود بيايد و همه را به آتش در آورد كه وارد شدن را بد بد جايگاهى است . » [ 99 ] فرعون ياران و پيروان خود را وارد دوزخ مىكند ، دوزخى كه در آن جا نه رحمتى هست و نه نعمت و آسايشى ، و پايانى هم ندارد . آتش آن بسيار گرم است . دوزخى بسيار ژرف كه نورش تاريكى است و سوخت آن دوزخيانند .
افزون بر عذاب جسمانى كه فرعون سبب آن شده بود ، در معرض عذابى ديگر يعنى عذاب بدنامى و نيز لعنت كه تا ابد دامنگير ايشان است قرار گرفتند .
اينك قرآن پس از هزاران سال كه از مرگ فرعون و قومش مىگذرد ملعون بودن آنان را بيان مىكند .
آيا اين عبرت انگيز نيست ؟
وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ لَعْنَةً / 124 وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ
- لعنت اين جهان و لعنت روز قيامت را از پى دارند . » در اين دنيا به لعنت و در روز قيامت افزون بر عذاب باز هم به لعنت گرفتار مىشوند !
بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ
- و چه بد عطايى به آنان داده شده است . » « ورد مورود » يعنى وارد شدن به آتش دوزخ كه اثر مادّى است و « رفد » مرفود » يعنى عطيّهء بد داده شده كه آثار معنوى است . اين بود كيفر قوم فرعون كه از