مىكند ، آيات اويند ، بدان جهات كه در انسانها ايجاد تقوى نموده ، و آنانرا به خدا نزديك مىكند ، و نيز موجودات خارجى آيات او هستند ، بدانجهت كه با هستى خود ، وجود صانع خود را با خصوصيات وجوديشان اثبات نموده و از خصوصيات صفات و اسماء حسناى صانعشان حكايت مىكنند ، و نيز انبياء خدا و اوليائش ، آيات او هستند ، بدان جهت كه هم زبان و هم با عمل خود ، بشر را به سوى خدا دعوت مىكنند ، و همچنين چيزهايى ديگر .
و بنابراين كلمهء آيت مفهومى دارد كه داراى شدت و ضعف است ، بعضى از آيات در آيت بودن اثر بيشترى دارند ، و بعضى اثر كمترى ، همچنانكه از آيهء :
« لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى ،
او در آنجا از آيات بزرگ پروردگارش را بديد » « 1 » نيز برمىآيد ، كه بعضى آيات از بعضى ديگر در آيت بودن بزرگتر است .
از سوى ديگر بعضى از آيات در آيت بودن تنها يك جهت دارند ، و بعضى از آيات داراى جهات بسيارند . « 2 »
س 59 - منظور از « آيه » و « تلاوت » و « تزكيه » در آيهء :
« يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِنا وَ يُزَكِّيكُمْ »
« 3 » چيست ؟
ج - كلمهء
« آياتِنا »
ظهور در آيات قرآن دارد ، چون قبل از آن كلمهء
« يَتْلُوا »
آمده ، و معلوم است كه تلاوت درمورد الفاظ استعمال مىشود ، نه معانى و كلمهء « تزكيه » بهمعناى تطهير است . و تطهير عبارتست از زايلكردن پليدىها و آلودگىها ، و درنتيجه كلمهء تطهير هم شامل اعتقادات فاسد چون شرك و كفر مىشود و هم شامل ملكات رذيله چون تكبر و بخل مىگردد و هم اعمال
هامش
( 1 ) . سورهء نجم ، آيهء 18 .
( 2 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 378 .
( 3 ) . سوره بقره ، آيه 151 .