چون اصطلاحا وقتى اين كلمه گفته مىشود ، معصيت و نافرمانى و ظلم به خداى سبحان به ذهن مىرسد .
پس اين دو به خود ظلم كردند ، و خود را از بهشت محروم ساختند ، نه اينكه نافرمانى خدا را كرده ، و باصطلاح گناهى مرتكب شده باشند . « 1 »
س 15 - مگر بهشت مقام قرب و نزاهت نيست و مگر در قرآن نيامده است كه در بهشت لغو و گناه نيست پس چرا ابليس در بهشت راه يافته و آدم و همسرش در آن كار لغو و گناه كردند ؟
ج - درست است كه به حكم آيهء
« لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ » ،
« 2 » بهشت جاى لغو و گناه و نيرنگ نيست ، امّا قرآن كريم آنچه از لغو و تأثيم كه از بهشت نفى كرده ، از بهشت خلد نفى كرده ، يعنى آن بهشتى كه مؤمنين در آخرت داخل آن مىشوند ، و همچنين از بهشت برزخى كه بعد از مرگ و رحلت از دار تكليف در آنجا به سر مىبرند ، و امّا بهشت دنيايى كه آدم و همسرش داخل آن شدند ، و هنوز در دار تكليف و مورد توجه امر و نهى قرار نگرفته بودند ، قرآن كريم دربارهء آن بهشت هيچ مطلبى بيان نكرده ،
علاوه بر اينكه لغو و تأثيم از امور نسبى است ، كه وقتى تحقق پيدا مىكند كه انسان در دنيا آمده باشد ، و امر و نهى متوجه او شده ، و خلاصه انسان مكلف شده باشد . « 3 »
س 16 - هبوط آدم از ديدگاه روايات چگونه صورت گرفته است ؟
( بحث روايتى )
هامش
( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 201 .
( 2 ) . سورهء طه ، آيهء 23 .
( 3 ) . الميزان ؛ ج 1 ، ص 215 .