سبب حضور قلب در عبادت و رسيدن به انواع فوائد است .
6 - در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است : « انْ قَدَرْتَ انْ لا تَخْرُجَ مِنْ بَيْتِكَ فَافْعَلْ ، فَانَّ عَليْكَ فى خُرُوجِكَ الّا تَغْتابَ وَ لاتَكذِبَ وَ لا تَحْسُدَ وَ لا تُرائِىَ وَ لا تَتَصَنَّعَ وَ لا تُداهِنَ ؛ اگر بتوانى كه از خانهات بيرون نروى چنين كن ، زيرا هنگامى كه بيرون نروى غيبت نخواهى كرد ، و دروغ نخواهى گفت و حسد نمىورزى و ريا نمىكنى و تصنع و مداهنه نخواهى كرد » . « 1 »
7 - امام امير المؤمنين عليه السلام مىفرمود : « سَلامَةُ الدِّينِ فِى اعْتِزالِ النَّاسِ ؛ سلامت دين در گوشهگيرى از مردم است . » « 2 »
8 - اين بحث را با حديث ديگرى از امام امير المؤمنين على عليه السلام پايان مىدهيم هر چند حديث در اين زمينه بسيار است : فرمود : « مَنْ اعْتَزَلَ النَّاسَ سَلِمَ مِنْ شَرِّهِمْ ؛ كسى كه از مردم كنارهگيرى كند ، از شرّ آنها در امان خواهد بود . » « 3 »
* * * گاه طرفداران مسأله عُزلت و گوشهگيرى كه در ميان صوفيه و مرتاضان ، هواخواهان بسيارى داشتند به بعضى از آيات قرآن نيز توسل مىجستند ، از جمله آيهء 16 سورهء كهف كه مىفرمايد : « وَ اذِ اعْتَزَلُتمُوهُمْ وَ ما يَعْبُدوُنَ الَّا اللَّهَ فَأْوُوْا الَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ رَحْمَةٍ وَ يُهَيَّىءْ لَكُمْ مِنْ امْرِكُمْ مِرْفَقاً ؛ هنگامى كه از آنان و آنچه جز خدا مىپرستند ، كنارهگيرى كرديد ، به غار پناه بريد كه پروردگارتان رحمتش را بر شما مىگستراند ، و در برابر اين امر ( وحشتى كه از كفّار داريد ) آرامشى براى شما فراهم مىسازد » .
همچنين به سخن ابراهيم كه در سورهء مريم آيهء 48 و 49 آمده است تمسك مىجويند ، آنجا كه مىگويد : « وَ اعْتَزِلُكُمْ وَ ما تَدْعُونَ مِنْ دوُنِ اللَّهِ وَ ادْعُوا رَبِّى عَسى الّا اكُونَ بِدُعاءِ رَبّى شَقِيّاً - فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَ ما يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنا لَهُ اسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ كُلًّا جَعَلْنا نَبِيّاً ؛ و از شما و آنچه غير خدا مىخوانيد كناره مىكنم و پروردگار را
هامش
( 1 ) . فروع كافى ، ج 8 ، ص 128 .
( 2 ) . شرح غرر ، جلد 4 ، حديث 5609 ، صفحه 140 .
( 3 ) . همان ، جلد 5 ، حديث 8151 ، صفحهء 238 .