حسن خلق ، روزى را زياد مىكند ! » « 1 »
3 - در حديث ديگرى از على عليه السلام دربارهء تأثير حسن اخلاق در جلب و جذب مردم به استحكام رابطهء دوستى در ميان آنها چنين آمده است :
« مَنْ حَسُنَ خُلْقُهُ كَثُرَ مُحِبُّوهُ وَآنَسَتِ النُّفُوسُ بِهِ ؛ كسى كه اخلاقش نيكو باشد ، دوستانش فراوان مىشوند و مردم به او انس مىگيرند . » « 2 »
4 - باز در حديث ديگرى از امام ششم ، امام صادق عليه السلام اين معنى با صراحت بيشترى آمده ، مىفرمايد :
« انَّ الْبِرَّ وَحُسْنَ الْخُلْقِ يَعْمُرانِ الدِّيارِ وَيَزيدانِ فِى الْاعْمارِ ؛ نيكوكارى و حسن اخلاق ، خانهها ( و شهرها ) را آباد و عمرها را زياد مىكند ! » « 3 »
شك نيست كه عمران و آبادى در سايهء اتّحاد و صميميّت و همكارى در ميان قشرهاى جامعه به وجود مىآيد ، و آنچه باعث تحكيم اين امور شود ، از عوامل مهمّ عمران و آبادى خواهد بود .
طول عمر نيز مولود آرامش فكر و آسودگى خيال و جلوگيرى از فقر و همكارى و همبستگى اجتماعى است و اين امور در سايهء اخلاق به دست مىآيد .
5 - در همين رابطه ، در حديثى از پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله آمده است كه فرمود : « حُسْنُ الْخُلْقِ يُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ ؛ اخلاق خوب پيوند محبّت و دوستى را محكم مىكند . » « 4 »
و نيز در احاديث متعدّدى دربارهء تأثير سوء خلق در ايجاد نفرت اجتماعى و پراكندگى مردم ، و تنگى معيشت و سلب آرامش و آسايش مطالب فراوانى آمده است ؛ از جمله :
6 - در حديثى از على عليه السلام مىخوانيم : « مَنْ ساءَ خُلْقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ ؛ كسى كه اخلاقش بد باشد ، روزى او تنگ مىشود ! » « 5 »
7 - و نيز از همان حضرت آمده است كه فرمود : « مَنْ ساءَ خُلْقُهُ اعْوَزَهُ الصَّديْقُ
هامش
( 1 ) . بحار ، ج 68 ، ص 396 .
( 2 ) . غرر الحكم .
( 3 ) . بحار ، ج 68 ، ص 395 .
( 4 ) . بحار ، ج 74 ، ص 148 .
( 5 ) . غرر الحكم .