اخلاق نيكو برانگيخته شدم » . نيز اين سخن خداوند : « و نفرستاديم تو را جز آنكه مىخواستيم به مردم جهان رحمتى ارزانى داريم » . « 1 » مراد از نماز ، همان نمازهاى پنجگانه است ، چون آنها ستون دين مىباشند .
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا .
رمز اصلى روى گردانيدن از حق به طور عمدى ، در همينجا نهفته است . [ كه آنان دنيا را بر آخرت ترجيح مىدهند ] و بدينسبب ، از خدا ، حق و انسانيت دست برمىدارند .
وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى .
بلكه در دنيا به هيچ روى ، خوبى وجود ندارد ، مگر آن چيزى كه وسيلهاى براى نيكى آخرت باشد . چه ، آبادى دنيا ويران مىشود و حكومتش از بين مىرود و ثروتش تمام مىگردد . در نهج البلاغه آمده است :
شنيدن هرچيزى از دنيا ، از ديدن آن بزرگتر است و ديدن هرچيزى از آخرت ، از شنيدن آن بزرگتر است . بدانيد ، آنچه از دنيا كم برسد و در آخرت فراوان باشد ، از آنچه در آخرت كم و در دنيا فراوان باشد بهتر است .
إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى * صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى .
« هذا » به سخن خداوند :
« قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى »
اشاره دارد . معناى آيه چنين است : دعوت پيامبران از لحاظ عقيده يكى است ، زيرا آنكه آنان را فرستاده ، يكى و سخن او يكى است و هيچگونه ضعف و تناقضى در آن به چشم نمىخورد و اگر احيانا اختلافى باشد ، اين اختلاف در برخى از فروع است كه تحوّل زمان و دگرگونى جامعه آن را ايجاب مىكند . مادام كه موضوع چنين باشد ، وظيفهء كسانى كه به ابراهيم عليه السّلام ايمان دارند ، همچون عرب و كسانى كه به موسى عليه السّلام ايمان دارند . همانند يهود ، آن است كه به محمّد صلّى اللّه عليه و آله نيز ايمان بياورند و در غير اين صورت ، آنان از كسانى خواهند بود كه به مبدأ واحد ايمان دارند و در همان حال بدان كافر مىشوند .
هامش
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيه 107 .