خداى سبحان هلاكت امّتهاى پيشين را كه پيامبرشان را تكذيب كرده بودند اراده كرد و همان ارادهء او تحقّق يافت .
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْجُنُودِ * فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ ،
سپاهيان فرعون و ثمود از جمله كسانى هستند كه خداوند آنان را بر اثر تكذيب پيامبرشان به هلاكت رسانيد . « هل » در اينجا به معناى « قد » مىباشد . نظير « هل اتى على الانسان » . معناى آيه چنين است : اى محمّد صلّى اللّه عليه و إله تو و قومت شنيديد كه بر ثمود ، قوم صالح و فرعون و سپاهيانش چه گذشت و زمانى كه آنان پيامبران را تكذيب كردند ، چگونه خدا از ايشان انتقام گرفت . همچنين خداوند هر زمان كه اراده كند ، از كسانى كه تو را تكذيب كردند انتقام مىگيرد .
بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي تَكْذِيبٍ .
گروهى از كافران و از جملهء آنان ، سركردگان قريش ، حق را تنها بدينسبب انكار مىكردند كه به تكذيب آن و دشمنى با آن هرجا كه باشد ، علاقهء فراوان داشتند و در غير اين صورت ، آنان چه بهانهاى براى انكار آن داشتند ، در حالى كه دلايل و شواهد برايشان ارايه شده بود و اين دلايل همچون آفتاب ميانهء روز روشن بود ؟
وَ اللَّهُ مِنْ وَرائِهِمْ مُحِيطٌ ،
آنان در قبضه قدرت خداوند هستند و هرگونه كه بخواهد دگرگونشان مىسازد و هر زمان كه اراده كند نابودشان مىكند . اين آيه اشاره بدين نكته دارد كه كافران از تكذيب حق خوددارى نمىكنند ، مگر اينكه عذاب را با چشمان خود ببينند .
بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ ،
آن قرآن عظيمالشأن است ، زيرا هرآنچه در آن مىباشد ، حق و عدالت است و حجّت و دليل روشن دارد و جز جنايتكاران ، هيچكس آن را تكذيب نمىكند .
فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ ،
قرآن مصون از تحريف و تغيير و تبديل است . مفسّران سخن مفصّل دربارهء لوح محفوظ دارند ، در حالى كه ما دربارهء حقيقت و شناخت آن ، هيچگونه مسئوليّت نداريم . . . و راسخان در علم به غيب پنهان ايمان دارند و از شرح و تفصيل خوددارى مىكنند .