[ ترجمه ]
تفسير
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ . درباره « لا اقسم » چندين بار در قبل سخن گفته شد . به تفسير آيهء 75 از سورهء واقعه و آيهء 15 از سورهء تكوير رجوع كنيد . « الشفق » : سرخى بر جاى مانده از غروب خورشيد در افق . ممكن است هدف از اين سوگند ، توجّه دادن به اين وقت باشد . چه ، وقت مزبور ، مرحلهء منتقل شدن از روز و خستگىهاى آن به شب و آسايش آن است . وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ ، سوگند به شب كه آنچه را در طى روز پراكنده شده بود گرد مىآورد . به عنوان نمونه ، شب ، افراد خانواده را كه كار روز آنان را پراكنده كرده بود ، گرد مىآورد و همچنين ، همسايگان و دوستان به منظور داستانگويى در شب گردهم مىآيند . شيخ محمّد عبده مىگويد : پوشيده نماند كه هرآنچه در روز پراكنده شدهاند ، در شب گردهم مىآيند ، حتّى دو دستت كه تو آنها را در روز به سوى كار دراز كرده بودى ، در شب آنها را به دو پهلويت مىچسبانى و شب ، مادران را به جوجههايشان و حيوانات بيابانى را به خوابگاههايشان پيوند مىدهد . وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ . نور ماه در