منكر شدند و خداوند هم آنان را به عذابى دردناك هشدار داد . از اين رو ، آنان با كمال تمسخر گفتند : در اين صورت ، ما بيش از همهء مردم در روز قيامت در معاملهء خود ، زيان مىبينيم . ديگر چه اتّفاقى خواهد افتاد ؟ و اين ، چه شگفتى دارد ؟ آيا شما ياران باطل و گمراهى نبوديد ؟ « و آن روز كه قيامت برپا شود ، اهل باطل زيان خواهند كرد » . « 1 »
فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ .
اين جمله سخن خداوند است كه با آن پاسخ تكذيبكنندگان و تمسخرگران را مىدهد و معنايش چنين است : زنده كردن مردگان بر خدا آسان است « جز بانگ سهمناك نخواهد بود كه همه نزد ما حاضر مىآيند » . « 2 »
فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ ،
به صرف اينكه اين بانگ برآيد ، خداوند مردم را در بيابانى گرد آورد . شيخ محمّد عبده مىگويد :
زمين محشر را به اين دليل ساهره ناميدهاند كه سراب در آن روان مىشود از قبيل اينكه عرب مىگويند : عين ساهرة : چشمهاى كه آبش هميشه روان است و قطع نمىشود .
داستان موسى
[ سوره النازعات ( 79 ) : آيات 15 تا 33 ]
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ مُوسى ( 15 ) إِذْ ناداهُ رَبُّهُ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً ( 16 ) اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغى ( 17 ) فَقُلْ هَلْ لَكَ إِلى أَنْ تَزَكَّى ( 18 ) وَ أَهْدِيَكَ إِلى رَبِّكَ فَتَخْشى ( 19 )
فَأَراهُ الْآيَةَ الْكُبْرى ( 20 ) فَكَذَّبَ وَ عَصى ( 21 ) ثُمَّ أَدْبَرَ يَسْعى ( 22 ) فَحَشَرَ فَنادى ( 23 ) فَقالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى ( 24 )
فَأَخَذَهُ اللَّهُ نَكالَ الْآخِرَةِ وَ الْأُولى ( 25 ) إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشى ( 26 ) أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها ( 27 ) رَفَعَ سَمْكَها فَسَوَّاها ( 28 ) وَ أَغْطَشَ لَيْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها ( 29 )
وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها ( 30 ) أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها ( 31 ) وَ الْجِبالَ أَرْساها ( 32 ) مَتاعاً لَكُمْ وَ لِأَنْعامِكُمْ ( 33 )
[ ترجمه ]
آيا داستان موسى به تو رسيده است ؟ ( 15 )
آنگاه كه پروردگارش او را در وادى مقدّس طوى ندا داد . ( 16 )
به سوى فرعون برو كه طغيان كرده است . ( 17 )
بگو : آيا تو را رغبتى هست كه
هامش
( 1 ) . جاثيه ( 45 ) آيه 27 .
( 2 ) . يس ( 36 ) آيه 53 .