تفسير
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ .
ضمير « أنزلناه » به قرآن برمىگردد ، زيرا قرآن در ذهنها حاضر است . « ليلة القدر » : يكى از شبهاى مبارك ماه رمضان است . چه ، اولا احاديث فراوانى در اينباره رسيده است و ثانيا به دليل سخن خداوند : « ماه رمضان كه قرآن در آن فرو فرستاده شده است » . « 1 »
وقتى اين آيه را به اين سخن خداوند :
« إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ »
عطف كنيم ، نتيجه اين مىشود كه شب قدر يكى از شبهاى ماه رمضان است . بر اثر متعدّد بودن احاديث ، دربارهء اينكه كدام شب از شبهاى اين ماه ، شب قدر است ، چندين نظريه وجود دارد . كتاب خداوند از تعيين اين شب خوددارى كرده ، تا مردم را بر احياى تمامى شبهاى ماه رمضان به عبادت تشويق كند .
در روايتى از امام صادق عليه السّلام آمده است : شخصى از آن حضرت دربارهء شب قدر پرسيد . امام در پاسخ او فرمود : آن را در شب نوزده ، بيست و يك و بيست و سه جست و جو كن . در ميان اهل سنّت عادت بر آن جارى شده كه مراسم شب قدر را در شب بيست و هفتم ماه رمضان برگزار مىكنند .
خندهآورترين چيزى كه پيرامون اين شب خواندم ، چيزى است كه در كتاب احكام القرآن نگاشتهء ابو بكر ، معروف به ابن عربى معافرى اندلسى مالكى آمده است .
صاحب اين كتاب چنين مىگويد : « شب قدر در بيست و هفتم است ، زيرا علما ، حروف اين سوره را بر شمردند و زمانى كه به كلمهء « هى » رسيدند ، آن را بيست و هفت حرف يافتند و به همين دليل ، حكم كردند كه شب قدر ، بيست و هفتم است و اين ، يك امر آشكار و پس از انديشيدن ، بسيار ساده است و كسى بدان راه نمىيابد ، مگر آنكه از انديشهء استوار و اندرزپذيرى برخوردار شود » . اين نبوغ در استنباط و اين رعايت
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيه 185 .