تبديل شده است ؟ و آيا اين كار در يكى از دورانها براى ديگران اتّفاق افتاده است ، تا براى من نيز پيش آيد ؟
اين آيه بر بسيارى از جوانان امروز صدق مىكند ، تا آنجا كه گويى دربارة آنها نازل شده است . البتّه اگر آنان با هدف شناخت و پيدا كردن حقيقت بپرسند و به جدال بپردازند ، بر ما واجب است كه از آنان و پرسشهايشان استقبال كنيم و تا حدّ توان بكوشيم آنها را قانع سازيم ، تا به اين آيه عمل كرده باشيم : « آن را براى مردم آشكار سازند و پنهانش مكنند » « 1 » و نيز بر اين باور باشيم كه اين جوانان بيشتر از همهء مردم به بيان و هدايت نياز دارند .
وَ هُما يَسْتَغِيثانِ اللَّهَ وَيْلَكَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ .
پدر و مادر از كفر فرزندشان به خدا پناه مىبرند و از او كمك مىخواهند و بر وى نفرين مىكنند و براى او تأكيد مىكنند كه قيامت حق است . در بيشتر وقتها نفرين پدر و مادر بر فرزند بسان سوگند بيهوده است ، ليكن جملهء « يستغيثان اللّه » ، به ژرفاى سوزوگداز و شدّت رنج و اندوهى اشاره دارد كه آنها از كفر فرزند نافرمان و گناهكار خود مىبرند و با اين وجود ، وى همچنان بر گمراهىاش پاى مىفشارد .
فَيَقُولُ ما هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ .
او به آن همه مهربانى و اندرز پدر و مادرش خودش پاسخ مىدهد : اين سخن شما جز افسانه و بيهودهگويى چيزى نيست . بسيارى از جوانان نسل امروز نيز با همين ديد به پدران و مادران مىنگرند . شگفتآور آن است كه اگر يكى از اين جوانان چونان سخنى را كه از پدر و مادرش شنيده ، از يك جوان همانند خودش بشنود ، چنين موضع تمسخرآميز در برابر او نمىگيرد !
أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ .
« اولئك » به هركسى كه با حق دشمنى مىكند و از فراخوانى اخلاصمندان روى بر مىگرداند ، اشاره است . « حق عليهم القول » : عذاب بر آنان سزاوار است . اين ، سنّت
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 187 .