واژگان
الأدنى : نزديكتر و دراينجا مراد از آن كمتر است ، زيرا مساحت نزديك از دور كمتر مىباشد .
يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ :
خداوند براى هركدام از روز و شب اندازهاى مشخص قرار مىدهد .
التوبة : دراينجا مراد رخصتدادن و گناهنكردن است .
اعراب
« أدنى » صفت براى موصوف مقدر : زمانا ادنى » . « نصفه و ثلثه » ، به نصب عطف است بر « أدنى » . « طائفة » ، به رفع ، عطف است بر ضمير « تقوم » . « اللّيل » مفعولبه مىباشد .
« أَنْ لَنْ » ،
« ان » مخففه و اسم آن ضمير شأن محذوف است و از اين قبيل است
« أَنْ سَيَكُونُ » .
« آخرون » عطف است بر « مرضى » . « خيرا » مفعول دوم براى « تجدوه » .
« هو » ضمير فصل و « أجرا » تميز است .
تفسير
إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَ نِصْفَهُ وَ ثُلُثَهُ وَ طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ .
خدا در آغاز اين سوره به پيامبر بزرگوارش و همراهان او فرمان داد كه دوسوم ، يا نيم و يا يكسوم شب را ، بهطور اختيارى ، به نيايش بپردازند . آنان به فرمان او گوش فرادادند و از آن اطاعت كردند . براى برخى از صحابه تعيين و ثبت اين اوقات ، يا غيرممكن بود و يا دشوار . از اينرو ، آنان تمامى شب و يا بيشتر آن را به قيام و نماز مىپرداختند ، تا آنجا كه نقل شده است : پاهايشان براثر ايستادن طولانى آماس كرد و آنان اين كار را بهخاطر حفظ دين خود و شوقى كه به خشنودى پروردگارشان داشتند ،