جمعيت نمىتواند كودكش را درست تشخيص دهد » .
قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ ،
سپاسگزارى شما اندك است ؛ زيرا خداوند گوش و چشم را براى نيكى و صلاح آفريده است و شما آنها را در بدى و تبهكارى بهكار مىبريد .
قُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ .
واژهء « ذرأ » تنها بهمعناى آفريدن نيست ، بلكه تكثير نسل را نيز مىرساند ، تا انسانها در ميدان زندگى ، آبادى و بهرهگيرى از بركات آن با يكديگر به مسابقه بپردازند . اين ، چيزى است كه مفسران آن را گفتهاند و اگر آنان در اين دوره مىبودند ، اين سخن را نيز بر سخن قبلىشان مىافزودند : ليكن [ متأسفانه ] امروز كشورهاى بزرگ در عرصهء اسلحهسازى و محرومكردن گرسنگان از بركات و خيرات زمين با يكديگر به مسابقه مىپردازند ، تا اينكه زمين وقف كارخانههايى باشد كه ستمگران انحصارگر آنها را در اختيار دارند . آمار مىگويد : آنچه را كشورهاى جهان خرج صلح مىكنند ، بيش از بودجهاى است كه خرج آموزش و پرورش و بهداشت مىكنند .
وَ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ .
خداوند مفسدان زمين را براثر جنايتها و گناهانشان مجازات مىكند .
وَ يَقُولُونَ مَتى هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
اين پرسش منكران در چندين آيه تكرار شده است و اين ، عجيب و شگفتآور است ؛ زيرا هر خردمندى به آنچه وجود دارد بر امكان وجود همانندها و نظاير آن استدلال مىكند .
قُلْ إِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللَّهِ وَ إِنَّما أَنَا نَذِيرٌ مُبِينٌ .
اين آيه نظير اين سخن خداوند است : « درباره قيامت از تو مىپرسند كه چهوقت فرامىرسد ، بگو : علم آن نزد پروردگار من است . تنها اوست كه چون زمانش فرارسد آشكارش مىسازد » « 1 » به جلد سوم مراجعه شود
فَلَمَّا رَأَوْهُ زُلْفَةً سِيئَتْ وُجُوهُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ قِيلَ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تَدَّعُونَ .
پيامبر صلّى اللّه عليه و إله درباره قيامت به آنان هشدار داد و آنان از روى تمسخر گفتند : اگر راست مىگويى ، آنچه را به ما وعده مىدهى براى ما بياور . زمانىكه در قيامت دوباره زنده گردند و به ايشان بگويند : اين
هامش
( 1 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 187 .