امام حسن و امام حسين عليه السّلام آمدند ، درحالىكه هردو پيراهنهاى سرخ برتن داشتند به زمين مىخوردند و بلند مىشدند . پيامبر [ از منبر ] فرود آمد و آن دو را گرفت و در آغوش خود بلند كرد . سپس گفت : خداى بزرگ راست گفته است : اموال و فرزندانتان فتنهاند . من اين دو را ديدم و نتوانستم صبر كنم ، تا اينكه سخنانم را قطع كردم و آنها را بر آغوش گرفتم . آنگاه به ايراد سخن پرداخت .
فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ .
تا آنجا كه مىتوانيد خودتان را از فتنه نگهداريد و از محارم خداوند دورى كنيد و بهخاطر علاقهء به اموال و يا فداكارى براى فرزندان ، چيزى از اين محارم را مرتكب مشويد . برخى بر اين عقيدهاند كه در آيهء :
« فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ »
نوعى تخفيف و آسانگيرى وجود دارد . آنگاه بر همين اساس گفتهاند :
جملهء :
« مَا اسْتَطَعْتُمْ »
ناسخ جمله :
« حَقَّ تُقاتِهِ »
مىباشد . ليكن ما بر اين باوريم كه هيچ تفاوتى ميان اين دو آيه وجود ندارد ، چون بر انسان لازم است كه بهمقدار توان ، از خشم خدا پروا كند و در آنچه توان ندارد ، چيزى برعهدهء او نيست . به جلد دوم رجوع كنيد .
وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنْفِقُوا ،
دعوت خدا و پيامبرش را بشنويد و بهوسيلهء فرمانبردارى و تقوا آن را رعايت كنيد و زيادى اموالتان را در راه خدا انفاق نماييد و اين كار ،
خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ .
براى شما بهتر است : « اگر نيكى كنيد به خود مىكنيد و اگر بدى كنيد به خود مىكنيد » . « 1 »
وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ .
بخشيدن مال و جان راهى است بهسوى رستگارى و پيروزى و بخل به اين دو ، راهى است به سوى زبونى و زيانكارى ، چون بخل و آز از نيرومندترين انگيزههايى است كه انسان را در زشتىها و جنايتها فرومىبرد . نظير اين سخن عينا در آيهء 9 از سوره حشر بيان شد .
إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً يُضاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ .
خداوند از
هامش
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 7 .