ما استطعتم : نهايت تلاشتان .
من يوق : كسىكه نگه دارد .
إن تقرضوا : اگر انفاق كنيد .
شكور : خداوند فرمانبرداران و سپاسگزاران را پاداش مىدهد .
اعراب
« مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ » .
« من » براى تبعيض است .
« مَا اسْتَطَعْتُمْ » .
« ما » مصدريه ظرفيه است : مدة استطاعتكم » . « خيرا » خبر براى « يكن » كه در تقدير مىباشد : أنفقوا يكن الانفاق خيرا و يا اينكه صفت براى مصدر محذوف است : انفاقا خيرا » .
تفسير
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ .
در كتابهاى تفسير و حديث آمده است : گروهى از مردم مكّه اسلام آوردند و خواستند كه همراه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله هجرت كنند . همسران و فرزندانشان از هجرت آنان جلوگيرى كردند . از اينرو ، اين آيه نازل شد تا به مؤمنان دربارهء فرمانبردارى از برخى همسران و فرزندان هشدار دهد . ما بارها گفتيم كه سبب نزول ، موجب تخصيص عام نمىشود ، بلكه مورد نزول يكى از افراد و مصاديق عام است . بر اين اساس ، هر همسرى كه از شوهرش در آنچه صلاح دنيا و دين طرفين در آن است اطاعت نكند ، دشمن اين شوهر است و نيز شوهر در صورتىكه از اين نوع همكارى با زن خوددارى كند ، دشمن اوست و همين مطلب در حق فرزند و پدر و حتّى مادر و برادر نيز صادق است و هركس كه كار دشمن را [ در حق انسان ] مىكند - هركه باشد - دشمن محسوب مىشود .
به همين مناسبت ، ما انتقال انسان از دوران بىهمسرى به دوران همسردارى را همانند انتقال او از دنيا به آخرت مىدانيم كه يا به بهشت مىرود و يا به جهنّم . البته ،