اينرو آنان هر صدايى را كه مىشنوند ، گمان مىكنند كه فرياد عذاب است كه آنان را از جايىكه نمىدانند فرامىگيرد و همين ترس و بىتابى موجب افزايش سرزنش و كينهء آنها نسبت به شما شده است . بنابراين ، از كينه و نيرنگ آنها بترسيد و با تمامى توان ، فرصت را از آنان بستانيد .
قاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ .
اين جمله ، نكوهشى است بهصورت دعا و ابراز تعجّب و معنايش چنين مىباشد : آنان نفرين شدهاند ؛ زيرا آنان از روى مخالفت و دشمنى از حق منحرف شدند و روى گردانيدند .
هرآنچه در توصيف منافقان در دوران پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آمده ، صورتى است برابر با اصل براى مزدوران امروز كه همراه دشمنان خدا و ميهن ، ضدّ ملّت خود توطئه و نيرنگ مىكنند و هيچ جنايتى بزرگتر از خيانت به ملّت نيست و هيچچيزى زشتتر از خيانت انسان به برادرش انسان نمىباشد .
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ،
هرگاه اندرزدهندهاى به ايشان اندرز دهد و بگويد : در نزد خداى از گناهان خود ، توبه كنيد ، خدا و پيامبرش شما را مىآمرزد ، آنان همچنان بر باطل پاى مىفشارند و از حق روى برمىتابند و سرهايشان را با حالت ريشخند و خودخواهى تكان مىدهند ، بدينسبب كه مىپندارند ، آنها بزرگتر و بالاتر از آنند كه به پيامبر و خشنودى او نيازمند باشند .
سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ .
در اين صورت ، درخواست اصلاح آنان سودى ندارد و به همين دليل ، درخواست آمرزش برايشان فايدهاى ندارد . خداوند آمرزنده و مهربان است و در آن ترديدى نيست و رحمت او هرچيزى را دربر مىگيرد ، مگر كسى را كه خود آن را نخواهد و تكبّر ورزد و اگر شما بهكسى رحم كنيد كه او خود را نيازمند رحمت نمىبيند ، رحمت نخواهد بود .
إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ ،
مادام كه آنان بر تبهكارى پاى مىفشارند ، خداوند آنان را هدايت نخواهد كرد . نظير اين سخن خداوند در آيه 80 از سورهء توبه ، در جلد چهارم بيان شد .